Bibliotheekvernieuwing vergeet het lezen

 

Dat het niet goed gaat in bibliotheekland is een open deur: minder uitleningen, minder vragen en minder leners. We zijn met zijn allen druk bezig om het tij te keren maar ik vraag me eerlijk gezegd af of we wel op de goede weg zijn.

In zijn Nieuwsbrief Bibliotheekvernieuwing citeert Wim Keizer Hans van Velzen: Sinds de opening van de nieuwe Amsterdamse centrale bibliotheek is het aantal bezoekers verdubbeld, maar is het aantal uitleningen met slechts 30% toegenomen.“Die bezoekers hebben vaak een eigen laptop, maar komen dan toch naar de bibliotheek. Ze vinden het belangrijk om dingen samen te doen.” “De afname van het boekengebruik gaat heel snel.”

In onze vernieuwingsdrang wordt er door bibliotheken steeds meer getwitterd, geblogd en gehyved en de Projectgroep Bibliotheken is druk bezig met het optuigen van “de” digitale bibliotheek. Allemaal reuze belangrijk, dat weet ik wel, maar ik heb toch het gevoel dat we dat doen over de hoofden van onze klanten heen. Hans van Velzen zegt toch duidelijk dat de bezoekers niet komen vanwege de boeken maar omdat ze samen iets willen doen. Moeten we dat dan niet actiever stimuleren? In plaats van weer een retailproject op te starten of een digitale etalage te maken waardoor we de boeken nóg mooier kunnen presenteren en de klanten nóg beter kunnen verleiden.

Moeten we niet veel meer terug naar onze rol als leesbevorderaar en boekenadviseur? Ik las gisteren het requiem voor het boek van Francisco van Jole. Dat klinkt dramatischer dan het is: zijn nogal vage verhaal is terug te brengen tot de constatering dat het papieren boek vervangen zal worden door een digitaal boek maar dat er niet minder gelezen zal worden. En wij als bibliotheek waren toch van het lezen? De vorm van het boek maakt toch niet uit? Natuurlijk wel voor de interne organisatie van de bibliotheek maar het principe blijft hetzelfde. En ik krijg sterk het gevoel dat we dat te veel focussen op de vorm en niet op de inhoud, op het boek en niet op het lezen.

Dit weekend zag in de krant een grote advertentie met als kop Vriendschap in tijden van crisis. Het is een advertentie van een communicatiebureau waarin ze uitleggen dat in deze tijden van economische neergang één ding steeds belangrijker wordt en dat is vertrouwen en vriendschap. Belangrijker dan verleiding. En laat vertrouwen nou net iets zijn waar de bibliotheek goed in is… Waarom richten we ons niet veel directer op onze leners: maken we een bibliotheek waar mensen gestimuleerd worden om over boeken en lezen te praten. Met plekken waar je lekker kunt zitten, waar je mensen kunt ontmoeten die ook van lezen houden en waar mensen werken die verstand van boeken hebben. Dus geen generalisten die overal inzetbaar zijn, maar liefhebbers die met kennis van zaken kunnen adviseren over wat je nog meer kunt lezen als je zo genoten hebt van Tommy Wieringa. Schrijverdezes heeft al regelmatig gedroomd over een plek als deze (hier o.a.) en ik ben er steeds meer van overtuigd dat ze groot gelijk heeft. Ik denk dat we onze toekomst niet moeten beperken tot nog meer digitale toepassingen maar dat we ons ook heel sterk moeten gaan concentreren op het persoonlijke contact met de klant. Gebaseerd op kennis, vertrouwen en persoonlijke aandacht. Ik ga er over nadenken hoe dat er dan uit zou kunnen zien en ik kom er nog eens op terug. Misschien ook een leuk onderwerp voor het curriculum van de nieuwe Library School?  

De truck op de foto is overigens van de Johnson County Library (Kansas VS). Die hebben hun 4 vrachtautootjes een literair aanzien gegeven, mooie achtergrondinformatie op de website, actie eraan gekoppeld en klaar. Over uitstraling gesproken….

Het strandbibliotheekseizoen is weer geopend

Afgelopen vrijdag (3 juli) is met de opening van de Strandbibliotheek in Hoek van Holland het strandbibliotheekseizoen weer geopend. De voorzitter van de deelgemeente verrichtte de openingshandeling na een paar officiële toespraakjes. Niet teveel en niet te officieel want dat past niet bij het karakter van de strandbibliotheek. Op de foto zie je de gedeputeerde van Zuid-Holland met in zijn hand het boekje Op blote voeten naar de bieb. Dat boek gaf hij aan de stadsdeelvoorzitter (naast hem) en daarmee droeg hij de verantwoordelijkheid symbolisch over van de provincie naar de gemeente. Dit jaar is het namelijk het laatste jaar dat de Provincie Zuid-Holland de strandbibliotheken subsidieert en daarmee is het ook het laatste jaar dat ProBiblio de coördinatie heeft. Heel logisch en begrijpelijk maar wel jammer want het is een heel leuk project. Iedereen wordt er vrolijk van en dat is altijd prettig.

In de afgelopen jaren hebben we niet alleen boeken uitgeleend maar ook  een heleboel activiteiten georganiseerd: variërend van piratenspellen en workshops over de zee tot yogalessen en gedichtenwedstrijden. Daarnaast hebben we  ook met een aantal dingen geëxperimenteerd op het strand: het uitlenen van (voorgeprogrammeerde) IPods, luisterstoelen, het uitlenen van E-books en Wii-feesten op het strand. Dit jaar hebben we een paar nieuwe, cultureel literaire activiteiten bedacht zoals de Wandelende verhalenmantels (acteurs die in speciaal ontworpen literaire mantels op het strand verhalen vertellen en improviseren), Schrijvers aan zee (elke strandbibliotheek krijgt drie dagen lang een schrijver in residence) en de Schatkisten (die zijn een verrassing).

Ik kom er binnenkort op deze plaats op terug.

Mijn keuze uit de wereldliteratuur

 

Naar aanleiding van mijn post over de Boek meme rondom de BBC boekenlijst onstond er op het blog van Festina Lente een discussie over de betreffende lijst. Want er stonden (uiteraard?) geen Nederlandse titels op de lijst en in de discussie werden ook andere lijsten aangedragen die beter of representatiever zouden zijn. Maar op al die andere lijsten viel ook het nodige aan te merken dus vroeg ik me af of het niet leuk zou zijn om zelf zo’n lijst te maken. Gewoon al die lijsten naast elkaar leggen, in elkaar schuiven en dan flink wat wieden. Klonk simpel maar ook als een gigantische klus. Misschien later nog eens, als ik tijd had.

Maar wat een toeval: de dag nadat ik het voorstelde maakte ik mijn ongelukkige smak en kreeg ik opeens ontzettend veel tijd. Het heeft even geduurd maar hier is dan mijn keuze uit de verzamelde wereldliteratuur. Ik heb nog steeds niet het gevoel dat dit de ultieme lijst is maar ik heb besloten dat ik hem los moet laten, dus hier komt ie:

1  Emma – Jane Austen  

2  De Bijbel

3  Woeste hoogten – Emily Bronte

4  David Copperfield – Charles Dickens

5  Misdaad en straf – Fjodor Dostojewski

6  Alice in Wonderland -Lewis Carroll

7  De vanger in het graan – J.D. Salinger

8  Anna Karenina – L. N. Tolstoj

9  Winnie de Poeh – A.A. Milne

10 De boerderij der dieren - George Orwell

11 Honderd jaar eenzaamheid – Gabriel Garcia Marquez

12 Heer der vliegen – William Golding

13 Heerlijke nieuwe wereld – Aldous Huxley

14 Moby Dick – Herman Melville 

15 Ulysses – James Joyce

16 Madame Bovary – Gustave Flaubert

17 Hart der duisternis – Joseph Conrad

18 Ilias & Odyssee – Homerus 

19 Hamlet – William Shakespeare

20 Op zoek naar de verloren tijd – Marcel Proust 

21 Decamerone – Giovanni Boccaccio

22 Medea – Euripides 

23 Max Havelaar – Multatuli

24 Don Quichot van La Mancha – Miguel de Cervantes

25 Reis naar het einde van de nacht – Louis-Ferdinand Céline

26 De kleine prins – Antoine De Saint-Exupery

27 Gijsbrecht – Joost van de Vondel

28 Faust – Johann Wolfgang Goethe 

29 De pest – Albert Camus

30 De gedaanteverwisseling – Franz Kafka

31 Graaf van Monte Cristo – Alexandre Dumas

32 De kersentuin – Anton Tsjechov

33 Lijmen / Het been – Wilem Elsschot

34 Sprookjes – Hans Christiaan Andersen

35 Het Martyrium – Elias Canetti 

36 De goddelijke komedie – Dante Alighieri

37 Fabels van Aesopus

38 De avonden – Gerard Reve

39 Dode zielen – N.V. Gogol

40 Van den Vos Reynaerde

41 Robinson Crusoë – Daniel Defoe

42 Het verdriet van België – Hugo Claus 

43 De uitvreter / Titaantjes / Dichtertje – Nescio

44 Beminde – Toni Morrison 

45 Dracula – Bram Stoker

46 Lolita – Vladimir Nabokov

47 Oorlog in Gallië – Julius Caesar

48 Catch 22 – Joseph Heller

49 Rebecca – Daphne Du Maurier

50 De grote Gatsby – F Scott Fitzgerald

51 Oblomov – I.A. Gontsjarov

52 De avonturen van Sherlock Holmes – Sir Arthur Conan Doyle

53 Spaar de spotvogels – Harper Lee

54 Gevaarlijke liefde – Choderlos de Laclos

55 Kees de jongen – Theo Thijssen

56 Tijl Uilenspiegel

57 De stille kracht – Louis Couperus

58 Les misérables – Victor Hugo

59 Blokken / Knorrende beesten / Bint – F. Bordewijk

60 Gullivers reizen – Jonathan Swift

61 Pluk van de Petteflet – Annie M.G. Schmidt

62 De kelner en de levenden – Simon Vestdijk

63 Het portret van Dorian Gray – Oscar Wilde

64 Het achterhuis – Anne Frank

65 Van de koele meren des doods – Frederik van Eeden

66 Een nagelaten bekentenis – Marcellus Emants

67 Lady Chatterly’s minnaar – D.H. Lawrence

68 De druiven der gramschap – John Steinbeck

69 De Toverberg – Thomas Mann

70 De aanslag – Harry Mulisch

71 Dokter Zjivago – Boris Pasternak

72 Terug naar Oegstgeest – Jan Wolkers

73 Naar de vuurtoren – Virginia Woolf

74 Voor wie de klok luidt – Ernest Hemingway

75 De donkere kamer van Damocles – Willem Frederik Hermans 

76 Terugkeer naar Brideshead  – Evelyn Waugh 

77 Onderweg – Jack Kerouac

78 Camera Obscura – Hildebrand

79 Het rood en het zwart – Stendhal

80 Verhalen – Guy de Maupassant

81 Het bureau – J.J. Voskuil

82 Slachthuis vijf – Kurt Vonnegut

83 Alle mensen zijn sterfelijk – Simone de Beauvoir

84 Pippi Langkous – Astrid Lindgren

85 De duivelsverzen – Salman Rushdie

86 De wereld volgens Garp – John Irving

87 Frankenstein – Mary Shelley

88 Germinal – Emile Zola

89 Effi Briest – Theodor Fontane

90 Huckleberry Finn  - Mark Twain

91 Een kamer met uitzicht – E.M. Forster

92 Het grote slapen – Raymond Chandler  

93 Breakfast at Tiffany’s – Truman Capote

94 Pygmalion – Bernard Shaw

95 De blikken trommel / Günther Grass 

96 De kleine Johannes / Frederik van Eeden 

97 Schaaknovelle / Stefan Zweig 

98 American psycho – Brett Easton Ellis

99 Carmen – Prosper Merimée

100 Ik Jan Cremer – Jan Cremer

Verantwoording: het startpunt was de BBC lijst, die heb ik vergeleken met de lijsten van Sargasso en Perpetua zoals die in het blog van Festina werden genoemd en met de lijst die Leon op zijn blog noemt. Verdere aanvulling heb ik gevonden bij de de Penguin classics en de Salamander klassiekers en bij mijn eigen smaak natuurlijk. De eerste 17 titels van de lijst zijn titels die in meer dan twee lijsten tegelijk voorkwamen, die leken me onaantastbaar. Verder heb ik een paar criteria gehanteerd:

- alleen proza, geen poëzie of essays, wel toneelstukken

- elke schrijver mag er maar één keer opstaan

- niet alleen literaire kwaliteiten tellen, ook het bredere cultureel-maatschappelijke verband telt mee

Nogmaals, deze lijst heeft geen enkele pretentie en er is over veel dingen te discussiëren. Ik heb zelf ook lang getwijfeld of ik nou bv. De stille kracht moest kiezen of Eline Vere, of Oliver Twist of een Christmas Carol. Sommige koos ik heel bewust, soms was de keuze willekeurig. En bij de allerlaatste controle (schrijf ik alle namen wel goed?) vielen er toch nog een paar titels af. Ik hoor graag wat er ontbreekt (mag alleen als je aangeeft wat er dan af moet) of waar ik een verkeerde keuze heb gemaakt.

Open brief aan de Minister-president

Geachte Minister-president,

U heeft de afgelopen maanden ettelijke malen te kennen gegeven onder de indruk te zijn van de Amerikaanse President Obama, met name van zijn verbindende kracht. Daarom wil ik u graag wijzen op een aantal initiatieven die de president heeft genomen op het gebied van de kunsten. Zo bezocht hij met zijn vrouw een theatervoorstelling op Broadway, niet omdat hij daarvoor was uitgenodigd en de eregast was, maar vanuit zijn persoonlijke interesse. Ook heeft hij (of wellicht zijn vrouw) een zgn. Poetry Jam georganiseerd in het Witte Huis. Bij deze gelegenheid waren een aantal bekende dichters en schrijvers uitgenodigd om voor te lezen aan een publiek van o.a. studenten.

Hij deed dit om te laten zien hoe belangrijk kunst in het leven is. Of in zijn eigen woorden: We’re here tonight not just to enjoy the works of these artists, but also to highlight the importance of the arts in our life and in our nation — in our nation’s history.  We’re here to celebrate the power of words and music to help us appreciate beauty, but also to understand pain; to inspire us to action, and to spur us on when we start to lose hope; to lift us up out of our daily existence — even if it’s just for a few moments — and return us with hearts that are a little bit bigger and fuller than they were before.

Prachtig gezegd, vindt u ook niet? Zou het daarom niet mooi zijn als u ook een soortgelijk initiatief zou nemen? Want wat voor Amerikanen geldt, geldt natuurlijk net zo goed voor Nederlanders. En zoals u zelf zei: “terug naar de tijd van de VOC”, naar de hoogtijdagen van de Hollandse cultuur, naar de Gouden Eeuw waarin kunstenaars ook actief waren in de politiek (denk aan Rubens en Huygens). Ik begrijp dat u het in deze tijden van economische crisis druk heeft met hele andere zaken maar dat lijkt me júist een reden om eens aandacht aan de kunst te besteden (om uw hart te laten vervullen, om Obama te citeren).

U beschikt natuurlijk over een uitstekende staf om zoiets te organiseren, maar ik doe u hierbij graag een aantal suggesties. De winnaars van zowel de Librisprijs als de Gouden Uil zijn misschien niet helemaal uw smaak maar de laatste winnaar van de AKO literatuurprijs kan u wellicht wel bekoren? Als u niet van Doeschka Meijsing houdt vragen we gewoon Jan Siebelink, winnaar van een aantal jaren geleden. Of misschien liever K. Schippers of Arthur Japin, om in de prijzensfeer te blijven? Een paar dichters moeten toch ook snel gevonden zijn: de dichter des vaderlands mag natuurlijk niet ontbreken en misschien bent u ook wel te porren voor de gedichten van Ilja Leonard Pfeiffer, of houdt u meer van iemand als Tjitske Jansen? Speciaal voor uw dochter (Malia en Sasha waren er ook bij) komt Sjoerd Kuyper iets voorlezen, die vinden de grote mensen ook leuk. En als afsluiting vragen we of Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma een paar fragmenten van Shakespeare komen doen.

Lijkt me fantastisch, zo’n avond. Wat een positieve boodschap zou zoiets overbrengen! Niet alleen aan de gasten maar aan de hele samenleving: “kijk, je kunt op een heleboel verschillende manieren genieten van kunst en dat is belangrijk. Kunst is goed voor je. Kunst is iets positiefs, het verenigt mensen in plaats van ze tegen elkaar op te zetten”. Dat zou een positieve impuls betekenen voor onze maatschappij waarin veel mensen in verwarring lijken te zijn.

Het lijkt me geweldig als u deze handschoen op zou nemen. En als de hierboven genoemde schrijvers u niet aanstaan dan zoeken we gewoon anderen. we hebben er genoeg in Nederland. Wij (van de openbare bibliotheek) helpen u graag op ideeën. In Den Haag of in Capelle of waar u maar wil.

Met vriendelijke groet,

Tenaanval

De bibliotheek als inspiratiebron

PlayArtLoud  Originally uploaded by kfranzman

Ontdekte vandaag de site ArtBabble, volgens henzelf een place where everyone is invited to join an open, ongoing discussion – no art degree required. Een initiatief van het Indianapolis Museum of Art. Voor zover ik kan zien bestaat de site voornamelijk uit video’s van kunstprojecten, het ziet er mooi uit en de zijbalk met achtergrondinformatie maakt het extra leuk.

Ik zag daar een geweldig project: Design by book. Daarin zijn vijf New Yorkse kunstenaars uitgenodigd om zich te laten inspireren door de collectie van de New York Public Library. Het zijn vier filmpjes van elk ongeveer 10 minuten. In het eerste filmpje worden de kunstenaars geïntroduceerd, in het tweede gaan ze naar de bibliotheek, in het derde zie je waardoor de kunstenaars zich hebben laten inspireren en het laatste filmpje toont het eindresultaat. Heel simpel en heel doeltreffend.

De kunstenaars zijn blij met hun nieuwe en onuitputtelijke bron van inspiratie en ook wel lichtelijk verbaasd. Zoals de glaskunstenaar het uitdrukt: “inspiration from not the obvious place were you would find it, going back the analog way”

Lijkt me geweldig om dat ook in Nederland een keer te doen, maar dat zal in een openbare bibliotheek nog wel lastig worden denk ik. De NYPL heeft een geweldige historische collectie, vergelijkbaar met die van de KB bij ons. Al weet ik natuurlijk niet wat voor schatten de bibliotheken van bijvoorbeeld Rotterdam of Amsterdam allemaal in hun magazijnen hebben. Misschien de moeite van het proberen waard. Maar volgens mij hebben ze het bij de KB zo druk met het digitaliseren van allerlei collecties dat ze geen energie meer hebben voor dit soort leuke dingen.

Overigens: Artbabble neemt zijn slogan “play art loud” erg letterlijk, zet het geluid iets zachter voordat je de filmpjes aanklikt want de muziek staat erg hard. Of ik word oud, dat kan ook.

Voor de Rotterdammers

Al een oud fragment maar ik kwam het opeens weer tegen. Heeft niks met lezen of bibliotheken te maken maar hij blijft wel geestig. Daarom toch maar wel….

Dave Eggers is geweldig

Via Twitter kwam ik bij dit TEDfilmpje* van Dave Eggers terecht en ik vind het super. Waarschijnlijk ben ik bevooroordeeld want ik vond A Heartbreaking Work of Staggering Genius een van de beste boeken die ik de afgelopen 10 jaar heb gelezen maar toch.

Het filmpje duurt 25 minuten, dus ga er even voor zitten. Wacht even de eerste 5 minuten af want door de zenuwen heeft hij even tijd nodig om op gang te komen. Maar dan vertelt hij met veel humor over zijn 826 Valencia en hoe hij in dit kantoor van zijn uitgeverij in San Francisco ruimte vrijmaakte om kinderen met een taalachterstand te ondersteunen. Hij schakelde schrijvers en redacteuren in om kinderen te helpen met hun huiswerk en het geven van schrijfworkshops. Hij vertelt over de opstartproblemen die ze hadden maar vooral ook over de successen die ze boekten. Zijn “winkel” werd zo’n succes dat er inmiddels 6 filialen zijn, verspreid over de Verenigde Staten. Alleen al in San Francisco hebben ze 1400 vrijwilligers die kinderen helpen, die naar scholen gaan of die boeken uitgeven met verhalen die de kinderen zelf geschreven hebben.

Volgens mij zijn de belangrijkste redenen voor zijn succes:

1. Veel enthousiasme.

2. Veel humor (alle 826 vestigingen zijn vermomd als rare winkel).

3. Neem alle kinderen serieus, geef ze één op één aandacht.

4. Stel je dienend op, ook als je naar een school gaat. Vraag wat de behoefte is.

Hij kreeg een TEDprize in 2008, vandaar dit filmpje. Hij spreekt de wens uit (de TEDwish) om binnen een jaar 1000 van dit soort initiatieven te hebben. We zijn nu een jaar verder en hij is volgens mij een heel eind op streek: er is een website en overal zijn nieuwe initiatieven ontstaan om scholen te helpen. Ik weet niet of hij de 1000 gehaald heeft, daar blijft het updatefilmpje vrij vaag over. Het woord bibliotheek valt overigens nergens en dat is toch raar als de woorden book en read wel zo vaak gebruikt worden.

Kan zoiets ook in Nederland? Ik wil best af en toe ergens in Slotervaart kinderen gaan helpen met hun huiswerk, zeker als dat ook op zeer onregelmatige basis kan zoals hier.

Als afsluiting nog een filmpje, niet zo lang, maar heel ontroerend. Kinderen lezen voor uit hun brieven aan president Obama.

*weet niet waarom het me niet lukt om het filmpje te embedden, maar klik vooral even op de link.

Bibliotheek Encyclopedie

Encyclopædia Britannica, Eleventh Edition (1911)  Originally uploaded by Stewart

De VNG heeft vorige week een Encyclopedie voor Openbaar Bibliotheekbeleid uitgebracht, zelfs officieel overhandigd aan de minister.

De encyclopedie ziet er prachtig uit, met mooie glamourfoto’s van bibliotheken uit het hele land, het lijkt me een heel handig en werkbaar boekwerk. In alfabetische volgorde (moet wel als het over bibliotheekzaken gaat natuurlijk) worden de belangrijkste begrippen uit de branche behandeld: van basisbibliotheek, collectievorming en koepelconvenant tot vrijwilligers en zwaartepuntbibliotheken (zie WSF). De verschillende lemma’s worden afgewisseld met voorbeelden van vernieuwingsprojecten uit de branche als Biebsearch en WMO loket. En in de bijlagen staan handzaam een aantal stukken bij elkaar: de tekst van de wet op het cultuurbereik, de bestuurlijke afspraken, het innovatieprogramma, de certificeringsnorm, zelfs een format voor de lokale vernieuwingsagenda en verschillende organisatiemodellen voor basisbibliotheken. Kortom: heel volledig en alles bij elkaar.

Maar wel een beetje laat eigenlijk, dit handboek. Volgens mij zijn zelfs de meest hardnekkige besturen nu wel zo’n beetje klaar met de vorming van basisbibliotheken, die hadden dit waarschijnlijk een heel handig boekje gevonden tijdens het fusieproces. En over de bibliobussen wordt o.a. het volgende gezegd: De VNG ziet de bibliobus als een voorbeeld van een voorziening die voor individuele gemeenten niet betaalbaar te realiseren is. Daarmee heeft de bibliobus een typisch bovenlokaal karakter.(..) Bovendien betreurt de VNG het dat deze voorziening in de ene provincie wel en in de andere niet wordt ondersteund. Er ontstaat hierdoor een situatie van rechtsongelijkheid voor gemeenten. Het kalf is verdronken, de put is gedempt en nu betreurt de VNG het dat de provincies geen eenvormig beleid voeren. Slap gedoe. Toen de discussie rondom de bussen op zijn hoogst was heb ik nog wel eens geprobeerd het gesprek aan te gaan met de VNG maar meer dan een hulpeloos schouderophalen kon er niet af.

En nou ik toch bezig ben: kunnen we eens ophouden met die hele cultuur van afrekenen op cijfers? Ik begrijp best dat gemeentes en provincies willen weten wat met hun gemeenschapsgeld gebeurd maar inmiddels zijn er zoveel procedures en formulieren verzonnen dat je er gek van wordt. Hier ook weer: in de bijlagen eindeloze voorbeelden van verantwoordingsmodellen en kostentoerekening naar de verschillende kernfuncties. Een kleine bibliotheek mag per jaar 35.000 euro uitgeven aan de kernfunctie ontmoeting en debat, waarvan 20.000 aan personeelskosten en 15.000 aan materiële kosten. Waarom mag een bibliotheek dat bedrag niet zelf vaststellen? De bedragen zijn uit de richtlijnen gehaald (en die zijn volgens mij door ons zelf vastgesteld) dus het zal wel redelijk zijn, maar door het zo in deze encyclopedie op te nemen krijgen ze toch min of meer de status van voorschrift. De reactie van de VNG zal ongetwijfeld zijn dat dit maar een handreiking is en dat gemeentes hiermee het gesprek moeten aangaan met de bibliotheek om sámen vast te stellen wat lokaal gewenst is. Maar volgens mij overschat de VNG hiermee op een enorme manier zijn eigen leden.

Dit slaat elk initiatief dood en het vreet energie die niet ergens aan besteed kan worden. Vaak zijn dit soort situaties eindeloze papierschuiverij, niet bedoeld om inhoudelijk iets toe te voegen maar om de illusie te hebben dat er controle mogelijk is. (zoals een oud-directeur van mij ooit zei “als de ambtenaren bedrogen willen worden, dan bedriegen we ze toch gewoon?”) Maar er staat een jubelend verhaal in over de 3B-bibliotheek die gericht prestaties levert aan de gemeente, dus daar werkt het blijkbaar. Het zal wel persoonlijk zijn, ik gruwel er van.

Maar goed: een leuk boekje en ik zou het graag willen hebben voor mijn verzameling boeken over de geschiedenis van het openbare bibliotheekwerk. Heb geïnformeerd bij de VNG maar ze zijn op (ook raar voorraadbeheer overigens). Ze denken pas aan bijdrukken als de vraag ernaar overweldigend is. Dus als iedereen nou even gaat bellen….

Het wordt even stil

Grote trap van entree naar foyer  Originally uploaded by maartmeester

Vorige week zaterdag ben ik op deze trap gevallen. Het is de entree van het Muziekgebouw aan het IJ en ik vind het (nog steeds) een prachtige trap. Echt een showtrap, om in stijl van af te dalen. Maar zaterdag viel ik dus vanaf ongeveer halverwege het onderste deel naar beneden. Niet tot helemaal op de grond, zo’n tree of drie vanaf de vloer kwam ik tot stilstand.

Weet niet precies wat er gebeurd is (of ik uitglee of me verstapte) maar het resultaat is dat mijn enkel gebroken is. Volgende week word ik er aan geopereerd en tot die tijd zit ik in het gips en ben ik aan het oefenen in het lopen op krukken. Dat valt nog bepaald niet mee.

Ik ben dus voorlopig even uitgeschakeld. Ik heb de komende weken waarschijnlijk heel veel tijd om achter mijn computer te zitten maar ik vermoed dat ik veel minder stof heb om te bloggen. Dus vandaar die waarschuwing: het wordt denk ik even stil hier.

Over orkesten en volksverheffing

Whoever says audiences for classical music & opera are inevitably white & grey-haired? Royal Philharmonic Orchestra at Shoreditch Festival  Originally uploaded by Jonathan B50

Met veel interesse net een artikel in een oude NRC gelezen over het Nederlands Philharmonisch Orkest dat probeert om een nieuw publiek in aanraking te brengen met klassieke muziek door concerten te geven in zorgcentra en buurttheaters. Gratis. Niet om nieuwe klanten te werven maar omdat ze het belangrijk vinden om een breed publiek in aanraking te brengen met klassieke muziek. En het werkt, de concerten zijn een groot succes, afgemeten aan de reacties van het publiek.

Lekker ouderwetse volksverheffing, prima vind ik dat. Zoals de bibliotheken ook veel nadrukkelijker zouden moeten doen. Maar wij twijfelen te veel, zijn te onzeker over onze eigen deskundigheid of zijn er zelfs ronduit tegen. Ik begrijp nooit zo goed waarom want in de volksverheffing liggen de wortels van ons vak en daar ontlenen we ons bestaansrecht aan. Misschien een vorm van overcompensatie?

In het krantenartikel dook ook de naam van Hans Abbing weer op, de kunstsocioloog die zich ergert aan de stijve concertetiquette. Hij voorspelt dat het publiek steeds verder zal vergrijzen, de zalen steeds leger zullen worden en dat het afgelopen zal zijn met veel professionele orkesten. En dat klonk ook heel bekend: weer zo’n man die zijn eigen ervaringen, zijn eigen beleefwereld generaliseert en omzet in boude uitspraken over een hele sector. Daar kennen we er in onze sector ook veel van: “ik lees de laatste tijd eigenlijk zelden meer een boek, mijn kinderen lezen helemaal niet meer, dus zal het boek verdwijnen”. Erg kort door de bocht. Het staat uiteraard iedereen vrij om kort door de bocht zijn mening te verkondigen, maar waarom neemt onze sector dat soort kreten altijd zo ontzettend serieus en waarom laten we ons daardoor zo opjutten? Ja, ik ken het rapport van het SCP maar als er iemand is die zich tegen deze trend zou moeten keren zijn wij het wel. Het SCP schetst scenario’s en de clou van een scenario is dat dat iets beschrijft dat zou KUNNEN gebeuren, dat hoeft dus niet. Maar dan moet je er wel iets aan doen.

In de klassieke muziekwereld boeken ze succes, niet overal maar de jongerenvereniging van het Concertgebouw kent inmiddels al 4500 leden. De orkesten doen dan ook hun uiterste best om te vernieuwen: ze organiseren meezingconcerten, familieconcerten en cross-overconcerten, ze geven introducties en naborrels en regelen andere vormen van catering. Wij blijven toch vaak hangen in een glaasje supermarktwijn uit een plastic bekertje na een lezing tussen de kasten van de studiezaal. Hup, erop uit zou ik zeggen. Ga iets leuks doen!