De Airport Library is nu ongeveer een half jaar open. Het bijzondere is er nog steeds niet vanaf, voor ons (de airport librarians) niet en ook voor de bezoekers niet. Een vliegveld is natuurlijk bij uitstek een plek waar steeds weer nieuwe mensen komen, dus er zijn ook steeds nieuwe mensen die de bibliotheek ontdekken. Maar niet alleen bezoekers ontdekken ons, ook de pers heeft nog steeds belangstelling voor de Airport Library. Op zijn weblog De Reisbibliotheek houdt projectleider Dick van Tol het aantal persmomenten bij.

 

Het recentste persmoment is een interview dat Dick gaf aan het radioprogramma The World van de Amerikaanse Public Radio dat wordt uitgezonden in de gehele Verenigde Staten. In januari interviewde Schiphol TV mij over onze bibliotheek, het filmpje daarvan is een paar weken lang vertoond op het billboard bij de aankomsthal van Schiphol. Heel bizar om jezelf op zo’n groot scherm te zien….

 

Het Internationale tijdschrift Monocle heeft ons in zijn Travel editie uitgeroepen tot beste nieuwe vliegveld voorziening. We zijn opgenomen in het Global Innovation Report, staan in de top 10 van bijzondere bibliotheken in de Huffington Post en worden behandeld in het Wit-Russische journaal. Er is over ons geschreven in veel verschillende tijdschriften (tot Korea aan toe), op eindeloos veel blogs en het woord Luchthavenbibliotheek is door het NRC opgenomen in de lijst van nieuwe woorden uit 2010. 

 

Het leukst (want het meest direct) zijn de reacties op Twitter. Als airprtlibrarian probeer ik alle reacties te volgen:

 

- Aaaah, back at AMS. This place is more comfortable and welcoming than my own house. It has a library for Pete’s sake. I love this airport…
 - my new goal is to become a airport librarian…you would meet so many cool people and travel more. sigh. 
- I want 2 live in Amsterdam’s airport! In its library they have books on Victor&Rolf + Inez&Vinoodh http://twitpic.com/3d6rtk
- it’s a fantastic idea. I wish Britain would do something like that! I am sick of shops.
- What’s free at an airport, in addition to the drinking fountain? Schiphol library – the first ever at a major international airport

De allermooiste tweet komt van @Librarylingo, mede airport librarian. Zij twitterde:  ‘Are you the librarian?’,vroeg een klein meisje. ‘Yes, I am’, zei ik trots. ‘Wow’, zei ze toen.

Nee, het is een bus! Geen bibliobus maar een bioscoopbus. Een rijdende bioscoop, gebouwd in de jaren ’60 in opdracht van de Britse overheid om langs fabrieken te gaan en films te draaien over de zegeningen van de moderne techniek. Een van de zeven bussen die toen werd gebouwd is onlangs gerestaureerd en wordt nu gebruikt om oude films over de regio, ín de regio te laten zien. Een mooi erfgoedproject in rijdend erfgoed dus.

Wat een geweldig idee! Available for hire or collaboration and will consider working with anyone, anywhere, aldus de site, dus wie haalt ze naar Nederland?

Ja, leesbevordering!

23 juli 2010

Kijk, dit is nou eens een mooie manier van leesbevordering, educatie en volksverheffing in een!

Bij de School of Life in Londen bieden ze een Bibliothe- rapie aan.  Want Once upon a time, it was easy to find books you could enjoy and which felt relevant to your life. Now a new book is published every 30 seconds, and you would need 163 lifetimes to get through all the titles offered on Amazon. Bibliotherapie kan je helpen om die boeken te ontdekken die je leven kunnen verrijken of veranderen. 

Je maakt een afspraak met de bibliotherapist en na een goed, persoonlijk gesprek wordt je vraag en je leesgedrag geanalyseerd en je krijgt meteen een eerste leesadvies. Een uitgebreider advies krijg je later per mail toegestuurd. Voor als je niet naar Londen kunt komen kun je ook een consult via Skype krijgen. Het is niet goedkoop, want een gewoon consult kost 70 pond, maar dan heb je ook wat.

Briljant! En waarom hebben wij dat niet bedacht? Of liever nog: waarom jatten we dat idee niet gewoon? Lijkt me geweldig. Het is volgens mij makkelijk uitvoerbaar, vraagt een minimale investering, het risico is heel laag en de opbrengst kan heel hoog zijn want we bevestigen ons imago van experts op het gebied van leesbevordering, dus de keuze lijkt me snel gemaakt. Als het goed is hebben we overal bibliothecarissen die hun collectie en hun lezers kennen (nog wel..), dus een experiment is zo opgezet. Misschien nog een cursusje adviesgesprekken voeren, maar verder zou het toch moeten kunnen. Marketingcampagne ertegenaan aan en klaar: maak een afspraak met een bibliothecaris voor een goed gesprek over boeken en lezen. “Boek een bibliothecaris”, de slogan heb ik al verzonnen. 

Het biedt persoonlijke aandacht, iets wat Bol.c0m niet levert, we voldoen daarmee aan onze leesbevorderende taak en we kunnen er ook nog een beetje volksverheffing instoppen. En we profileren ons als deskundigen op het gebied van lezen en literatuur.

De School of Life organiseert lezingen en cursussen over “how to live wisely and well”. Ze bieden ook psychotherapie aan en ze hebben een boekwinkeltje.  ‘t Is allemaal een beetje te vaag naar mijn smaak, maar ‘t ziet er allemaal wel erg vrolijk uit. En ze hebben leuke ideeën. Welke bibliotheek neemt dit als eerste over?

Terwijl in Nederland de bibliobussen in het verdom-hoekje zitten (ouderwets, achterhaald, niet 2.0 genoeg) is dat in de rest van de beschaafde wereld helemaal niet het geval. Zo heeft de ALA besloten om dit jaar voor het eerst een National Bookmobile Day te organiseren om de waardering voor de bibliobus tot uiting te brengen.

Ik werd via het onovertroffen Bookpatrol geattendeerd op het project  Behind the wheel of the bookmobile. Documentairemaker Tom Corwin heeft een klassieke bibliobus gekocht die wordt volgeladen met boeken (whatelse) en daarmee maakt hij een tocht, dwars door de Verenigde Staten, over de Lincoln Highway, de eerste intercontinentale highway. Iedereen is welkom in de bus om een boek uit te zoeken, in ruil voor een verhaal over wat boeken voor hem of haar betekenen. Van die tocht maakt  hij een documentaire. Een hele stoet bekende schrijvers heeft al zijn medewerking toegezegd, variërend van Dave Eggers tot Michael Chabon en Scott Turow. 

Via Facebook krijg je al een beeld van de voorbereidingen van de tocht. Een feestje wordt dat volgens mij. Iedereen is enthousiast en iedereen ziet hoe belangrijk boeken kunnen zijn en hoe belangrijk het is om die boeken op een laagdrempelige manier aan de man te brengen. Er is al een film (43 min.) van het bezoek dat Tom Corwin bracht aan Google, in het kader van het authors@google  project, daar legt Tom Corwin uit wat de bedoeling precies is.

Geweldig! Ik blijf het volgen, ben heel benieuwd.

En voor wie er niet genoeg van kan krijgen: op Flickr is een geweldige verzameling foto’s van bibliobussen te vinden.

Naar aanleiding van de discussie bij mijn vorige post over de klassieke bibliotheek schoot me een uitspraak van Boudewijn Büch te binnen over bibliotheken: de beste openbare bibliotheek is een dichte openbare bibliotheek. Want dáár wil je naar binnen! Waar het niet mag! Dat maakt nieuwsgierig…

Dat komt wel overeen met het beeld dat ik heb bij “mijn” klassieke bibliotheek. Niet een bibliotheek waar je niet in mag, maar wel een bibliotheek die je uitdaagt, waar je graag naar binnen wil, waar je graag bij wil horen. Waar je misschien ook wel eens moeite voor moet doen maar dat heb je er wel voor over. Niet altijd, soms wil je gewoon een lekkere thriller en dan ga je naar een van de “makkelijke” bibliotheken, de keuze is aan de lezer.

Ik heb het Büch ooit horen zeggen maar ik weet niet meer hoe de uitspraak precies was, dus ik durf het niet als citaat op te nemen. Volgens mij heb ik iets soortgelijks ook eens gelezen in een van zijn boeken over bibliotheken. Zal het eens opzoeken, heb na morgen toch kerstvakantie…

De klassieke bibliotheek

11 december 2009

De discussies naar aanleiding van mijn post over Zwolle-zuid (op mijn eigen blog en op dat van Schrijverdezes) blijven door mijn hoofd spoken. Waar ligt de grens tussen bibliotheek en winkel? Hoever willen we gaan bij het overnemen van elementen uit de retail? De meningen daarover variëren van “zo min mogelijk want we zijn niet commercieel” tot “zo veel mogelijk want onze uitleencijfers moeten flink omhoog”. De aanhangers van de eerste mening verliezen snel terrein, die van de tweede nemen in rap tempo toe. Ik denk zelf dat de ideale situatie ergens in het midden ligt. Ik denk vooral dat je het per situatie moet bekijken.

Maar vanavond las ik het interview van Elsbeth Etty met Conny Palmen in het NRC van zaterdag (loop met die weekendkranten altijd wat achter) over haar laatste boek Het geluk van de eenzaamheid. Daarin pleit Palmen voor een duidelijker onderscheid tussen literatuur en niet-literatuur (wat wij op de bibliotheekschool lectuur noemden). Ik krijg niet de indruk dat ze iets tegen lectuur heeft, zolang het maar geen literatuur genoemd wordt.  

Wat mij triggerde in dit stuk was de volgende opmerking van Elsbeth Etty: U eist van onderwijzers, leraren, wetenschappers, recensenten, professionele critici en politici dat zij aanwijzen wat literatuur is en wat niet. Alsof daar een objectieve standaard voor is. Het viel mij op dat bibliothecarissen in dit rijtje niet genoemd worden. Logisch, want wij oordelen niet, wij zijn neutraal en objectief en voor iedereen.

En toen viel het kwartje opeens. Volgens mij moeten we duidelijkere keuzes maken. Moeten we soms niet neutraal en objectief en laagdrempelig zijn. Meestal wel, maar niet altijd. Volgens mij moeten we het allebei doen, binnen hetzelfde werkgebied: kleine filiaaltjes die de mensen bieden wat ze hebben willen, het populaire spul, laagdrempelig, hit and run, retail. En daarnaast moet er een grote, literaire, moeilijke vestiging komen. Waar alleen het zware spul staat, waar kwalitatieve eisen gesteld worden aan de collectie en waar we streng zijn op de inhoud. Daar is geen Kluun, geen makkelijk lezen plein, misschien zelfs niet eens een jeugdafdeling. Ik weet nog niet of je er stil moet zijn maar het is er in elk geval niet populair of populistisch. 

Zoiets gebeurt nu al wel in veel bibliotheken: de collecties van de filialen zijn veel minder zwaar dan die van de centrale, maar ik vind dat het veel drastischer moet. Veel duidelijkere keuzes maken: dus helemaal geen lectuur in het “moeilijke” deel en echt geen zwaardere kost in de filialen. De inrichting moet ook compleet anders zijn: de kleintjes kunnen veel winkelachtiger worden en de grote moet daaraan tegengesteld zijn: donker, veel hout, leren banken, hoge kasten (mag niet van de arbo, weet ik, maar ik ben nu aan het dromen). Op die manier profileer je jezelf veel duidelijker en daarmee  bereik je een veel breder publiek.

Ik ga er nog even op kauwen, maar ik vind het tot nu een erg goed idee van mezelf.

Vanmiddag heb ik de onbemande bibliotheek van Ewijk bezocht en het minisym-posium dat daar omheen was georganiseerd door Bibliotheek  Gelderland Zuid. Het symposium gaf een leuk beeld van hoe het zo gekomen was en wat de gedachten achter de onbemande bibliotheek waren. Informatief en zonder veel omhaal of mooie woorden.

De onbemande bibliotheek vervangt de bibliobus die twee keer per week in het dorp stopte. De collectie bestaat uit ongeveer 4000 banden, ongeveer evenveel als in de bibliobus dus. Als de multifunctionele accommodatie waar de bibliotheek in zit open is (en dat is veel: 80 uur per week) kun je met je pasje ook de bibliotheek binnen gaan.

De onbemande bibliotheek is overigens geen onbemenste bibliotheek: alle sprekers maakten duidelijk dat er wel degelijk mensen nodig zijn om de boel draaiende te houden. Deze bibliotheek is 10 uur per week bemand, een hele bewuste keuze omdat ze anders een te grote groep gebruikers zouden afstoten.     

De initiatiefnemer had een aantal bruikbare aanbevelingen voor eventele navolgers:

- het lijkt op dit moment alleen mogelijk in een kleine kern (tot maximaal 10.000 inwoners)

- het kan alleen in samenwerking met andere partijen want je hebt wel iemand nodig die kan inspringen en de boel in de gaten kan houden

- de bibliotheek moet mooi, volwaardig en herkenbaar zijn

- er moet een directe lijn zijn met een centrale vestiging. Vanuit de centrale wordt (via bewakingscamera’s) een oogje in het zeil gehouden maar kunnen leners ook via een webcam vragen stellen aan medewerkers op de centrale (de Cybrarian).

De vertegenwoordiger van Nedap benadrukte dat er niet zoiets bestaat als een standaardoplossing: je moet steeds per situatie een oplossing verzinnen. Je moet keuzes maken die afhankelijk zijn van wat je wil zijn als bibliotheek en wat de plaatselijke situatie is. En dat is precies wat ze in Ewijk gedaan hebben. Ze hebben een heel mooi bibliotheekje ingericht en de bevolking daar optimaal toegang tot gegeven. Het onbemande is hier geen bezuiniging maar een bewuste keuze: de bibliotheek is nieuw en er was maar budget voor 10 uur personeel. Door daarnaast ook onbemand open te gaan bieden ze juist iets extra’s. En dat is altijd leuk.

Model of the Statue of Liberty  Originally uploaded by New York Public Library

Heb zondag eindelijk bij kunnen lezen, liep wat achter. Niet alleen krantenbijlagen maar ook het Bibliotheekblad. In nr. 3 staat een interview met Mari Nelissen en Hans van Duijnhoven van de bibliotheek Maasland (Oss) over hun visie op het vak van bibliothecaris. En dat vond ik zo’n opluchting! Heb de laatste tijd vaak het gevoel van een roepende in de woestijn maar ik kan me erg goed vinden in de mening van deze twee heren.

Ze overdrijven wel een beetje uiteraard, maar dat hoort erbij als je een punt wil maken. Ze zijn gedreven, zelfverzekerd en eigenwijs. Kort gezegd komt hun filosofie er op neer dat ze uitgaan van kwaliteit en inhoud en niet in eerste instantie van wat de klant wil. Het woord volksverheffing vinden ze geen scheldwoord en ze durven eisen te stellen aan hun klanten.

Hun personeelsbeleid doet ook weldadig ouderwets aan Bij de bibliotheek Maasland nemen we nog de tijd om gewoon ouderwets met elkaar te praten over een boek of film waardoor je geraakt bent. Heerlijk lijkt me dat.

Waar ik blij van word

2 februari 2009

In het NRC van zaterdag stond een interview met Theo Wismans, leraar op het Eijkhagencollege in Landgraaf en (mede-)bedenker van het vak Gelukskunde. En daar werd ik nou heel blij van, van dat idee.

Het is een verplicht vak  voor alle leerlingen, de school heeft er een prijs mee gewonnen en er is inmiddels een onderwijsmethode van gemaakt. En ja, als je er iets meer over leest word ik ook een beetje iebel want het zijn toch wel een aantal open deuren die ze daar intrappen en de toon is wel een beetje zijig af en toe en je kunt je ook afvragen of een school er is om leerlingen gelukkig te maken. Maar toch vind ik het iets positiefs. Een andere soort van aandacht voor kinderen: niet meer uitsluitend de nadruk op prestaties en de erkenning dat mensen beter functioneren als ze goed in hun vel zitten. En dat lijkt me iets heel goeds. Niet alleen voor kinderen overigens.

En dan ook nog een president van de Verenigde Staten die de verkiezingen heeft gewonnen met als thema Hope. Zou er dan toch echt een mentaliteitsverandering op komst zijn?