Het Concertgebouw zoekt aansluiting

Niet alleen de bibliotheken zijn op zoek naar een nieuw publiek, orkesten ook. Ik schreef er al eerder over, vooral het Concertgebouw was goed bezig vond ik. Datzelfde Concertgebouw heeft nu een nieuw merk (zo noemen ze het echt) Tracks.

Een serie concerten die aansluiten bij jouw levensstijl. Je werkt hard, hebt een druk sociaal leven, en Je komt nu niet of nauwelijks in Het Concertgebouw. Maar je houdt wel van mooie, bijzondere muziek, en je bent ‘in’ voor nieuwe dingen, voor verrijking van je leven, en voor een bijzondere ambiance, waar je mensen ontmoet bij wie je je prettig voelt. Tracks biedt aan dit selecte publiek korte concerten, of Short Concerts om in de terminologie te blijven. Het concert begint om 9 uur, duurt maar een uurtje en daarna is er een borrel met een dj. 

Ik ben natuurlijk de doelgroep niet, want ik ga gewoon uit mezelf twee keer per jaar naar het Concertgebouw, maar ik krijg hier toch een beetje een raar gevoel bij. Het klinkt wel heel erg “uit een boekje”. Maar misschien vergis ik me en raakt de marketingafdeling van het Concertgebouw precies de goede snaar hiermee. Morgen is het eerste concert uit een serie van drie. En het is niet alleen een nieuw tijdslot, het is ook nog eens een verrassingsconcert, dus zonder programmaboekje. In het Parool vertelt de directeur trots over deze trendbreuk, over dit streven naar informeel en interactief.

Ik hoop voor hem dat het een succes wordt. Het is in elk geval anders en dat is toe te juichen. Daarom zal ik niet bij voorbaat cynisch gaan doen, ben heel benieuwd.

Musea hebben het ook niet makkelijk…

Het artikel van Willem Huberts in het bibliotheekblad heeft de branche niet echt op zijn grondvesten doen schudden. Er is hier en daar wat over geschreven en dat is het wel, ook in de wandelgangen blijft het stil, op wat meewarig hoofdschudden na. Zijn we zo zelfverzekerd dat we ons van deze collectieve belediging niks aantrekken of komen we inderdaad moeilijk in beweging?

Eén troost: in de museumwereld is het volgens mij niet veel beter gesteld. In het NRC van vorige week stond al een beetje een knorrig artikel waarin vier museumdirecteuren roepen dat het allemaal anders moet maar ze wekken niet de indruk zelf precies te weten hoe dan. Ik vond het eigenlijk wel geruststellend om te lezen want op de een of andere manier dacht ik dat ze daar veel verder waren.  Maar ook in de museumwereld zijn ze op zoek naar wie hun doelgroep is (citaat Wim Pijbes: “ik heb maar één doelgroep, dat zijn mensen van alle leeftijden”), naar hoe ze hun collectie beter toegankelijk kunnen maken en naar hoe ze invulling moeten geven aan hun cultureel ondernemerschap.

Waarschijnlijk ben ik op het verkeerde been gezet omdat veel musea van die geweldige websites hebben. Maar het web 2.0 maakt nog niet echt deel uit van het collectieve bewustzijn van museummedewerkers. Daarom is de branche nu bezig met een eigen 23-dingen  project, ontwikkeld door o.a. Marie-José Klaver. Het lijkt erg op “onze” dingen, maar dan net even anders.  En vorige week vond in de Hermitage het Symposium Kom je ook? plaats, een Bijeenkomst over innovatie en participatie in kunst, cultuur en erfgoed, georganiseerd door Mediamatic. Als je naar het verslag kijkt ziet het er allemaal erg gelikt en hip uit, maar als je de verslagen van de sprekers leest worstelt de branche met de bekende vragen en lopen de medewerkers tegen dezelfde dingen aan als wij. ”Ik wil wel, maar mijn collega’s niet”, “ik wil wel maar ik heb geen tijd om al die dingen bij te houden”,”verkwanselen we onszelf niet op deze manier?” en “daar zijn wij toch niet voor?”. 

Kortom: ook daar zijn ze er nog lang niet en die worsteling klinkt veel zwaarder dan die van ons. Ook wel eens lekker om te zien dat we niet de enige zijn. Met dank overigens aan Babette voor de attendering.

Spelen in de bibliotheek?

Grappig filmpje van een stelletje bibliothecarissen die zich vervelen?

Nee, het is van een student en de toelichting bij het filmpje vond ik tamelijk shockerend:

I did this fairly spontaneously at the University of Illinois at Urbana-Champaign’s ACES Library. As a conceptual art project, it pokes fun at and criticizes the monotony and strictness of institutions and libraries.
It’s all real – no tricks here! It was set up in one dominoe line, but filmed in four takes. After I finished the last take, 4 hours into the project, the librarian finally came up to investigate the ruckus. She waved her finger and kicked me out and wouldn’t let me help pick up the books. Lucky for her I had kept all the books in their shelved order – easy cleanup!

 

Het shockerende zit hem wat mij betreft vooral in dat zwaaiende vingertje en het boos wegsturen. Hoezo stereotypen? Ik zou hem op zijn minst de troep laten opruimen en waarschijnlijk zou ik ook nog wel het filmpje willen zien. Vind het zelf wel geestig, vooral vanwege die mooie kleurtjes die zo verschuiven. Om het Conceptual Art te noemen vind ik wel weer wat overdreven… 

Kunst in het museum en de bibliotheek?

Net terug van een paar dagen Duitsland om een aantal bijzondere musea te bezoeken die al langer op mijn lijstje stonden.

Afgelopen dinsdag was ik in Herford, in het Museum Marta, gevestigd in een spectaculair gebouw van architect Frank Gehry. Midden in de aula achter de entree stonden drie vitrines vol met schaalmodellen van kevers (de auto) zoals je dat ook vaak in bibliotheken ziet. En inderdaad, ook hier mochten mensen uit de omgeving hun privé verzameling tonen. Maar het museum pakte dat een stuk professioneler aan dan de meeste bibliotheken. Om te beginnen werd heel duidelijk gemaakt waarom ze het deden: niet ter decoratie maar om de link te leggen tussen de locale gemeenschap en de lopende tentoonstelling in het museum. Die tentoonstelling bevat een keuze uit de eigen verzameling van het museum en onder de noemer Herforder Leidenschaften stelt het museum tijdens de zomerperiode daarom zijn vitrines beschikbaar voor andere verzamelingen om zo de passie en de verzamelwoede in de regio te laten zien. Het museum wil hiermee andere “schatten” dan alleen kunstschatten voor het voetlicht brengen en de discussie rondom kunst op gang brengen. De verzameling staat er een week: van dinsdag tot en met zondag en elke tentoonstelling wordt geopend met een gesprek met de verzamelaar, geleid door iemand van museum. 

De verzameling kevers bleek van Dr. med. Dieter Bartmann te zijn, een plaatselijke huisarts die zijn autootjes ook al tentoonstelt in zijn wachtkamer.  Om 5 uur stroomde de aula vol, er werden in allerijl stoeltjes bijgeschoven en in totaal zo’n 80 mensen luisterden vol interesse naar de dokter die vertelde waar zijn passie voor VW kevers vandaan kwam. Dr. Bartmann herkende een aantal patiënten in de zaal maar ik kreeg toch stellig de indruk dat er ook veel mensen kwamen uit interesse voor het onderwerp en niet alleen uit nieuwsgierigheid naar “de dokter”. Ik weet niet of de curatoren van het museum een strenge selectie hebben toegepast of dat ze iedereen hebben toegelaten die zich heeft aangemeld maar de verzamelingen variëren van telefoontoestellen tot citruspapiertjes en badkamers uit poppenhuizen.

Kunnen we een voorbeeld aan nemen: ik heb bij bibliotheken toch vaak de indruk dat die vitrines er staan als goedkope decoratie en als een gemakkelijke invulling van het kunstzinnige aspect van de bibliotheek.  

PS. Op de foto zie je de kever van de dokter geparkeerd staan voor de ingang van het museum.

Vernieuwing in de Strandbibliotheek

 

Het strand bibliotheek seizoen is in volle gang. Het rare Hollandse zomerweer zorgt voor een wisselende hoeveelheid bezoekers maar de cijfers zijn in elk geval beter dan vorig jaar toen we die hele treurige, natte zomer hadden.

Dit jaar hebben we gefocust op een paar grote activiteiten zodat die alle aandacht krijgen en we er iets spectaculairs van kunnen maken. Uit een brainstormsessie kwamen de volgende drie activiteiten: de Schrijvers aan zee, de Wandelende Verhalenmantels en de Nieuwsgierigmakende kisten.

Bij de schrijvers aan zee krijgt elke strandbibliotheek een schrijver “in residence”, hij komt drie dagen logeren, draait mee in de uitlening en in overleg met de schrijver worden allerlei activiteiten georganiseerd. Vorige week donderdag beten Koos Meinderts en Lydia Rood het spits af en op dit moment zit Ronald Giphart in de strandbibliotheek in Monster en Annejet van der Zijl in Scheveningen. Het weer wilde de afgelopen week niet erg meewerken dus de bezoekersaantallen zijn niet erg spectaculair maar iedereen is enthousiast en over aandacht van de pers hebben we niet te klagen. Ook de schrijvers zijn enthousiast, die houden op ons verzoek een weblog bij. Mijn favoriete verhaal tot nu toe is de brief van Koos Meinderts aan Koningin Wilhelmina.

De Wandelende verhalenmantels zijn ontstaan omdat we merkten dat het succes  van de strandbibliotheek erg afhankelijk is van de locatie: in Katwijk kun je maar op twee plekken vanaf de boulevard het strzand op en bij een van die twee plekken staat de strandbibliotheek. De heilft van alle mensen op het strand heeft de bibliotheek dus gezien, en dajt zie je terug in de bezoekersaantallen.  In het verleden hebben we al eens mensen het strand op gestuurd om te werven maar omdat je er niet mag flyeren en we ook wel graags iets creatievers wilden organiseren kwamen we uit op verhalenvertellers die (met boeken) de mensen op het strand opzoeken. We hebben twee kunstenaars, Moniek Spaans en Nienke Jansen, gevraagd om iets te maken waarmee acteurs op pad zouden kunnen en zij bedachten de verhalenmantels. Er zijn vier mantels gemaakt met de titels Mantel der liefde, Koningsmantel, Van viswijven en zeemeerminnen en de Onzichtbaarheidsmantel. Er zijn ook vier acteurs en elke acteur heeft zijn eigen mantel. In die mantel zitten boeken en verhalen (letterlijk en figuurlijk) waarmee hij op het strand vertelt en voorleest en en passent reclame voor de bibliotheek maakt. Ook hier weer veel enthousiast reacties.

De Nieuwsgierigmakende kisten zijn kisten die de aandacht moeten trekken en een verrassende inhoud hebben. Elke bibliotheek heeft er twee: een voor volwassenen en een voor kinderen.

 

 De foto’s zijn overigens afkomstig van de Strandbibliotheek in Brouwersdam, hier vindt je er nog meer. Bedankt Gerdie…

Open brief aan de Minister-president

Geachte Minister-president,

U heeft de afgelopen maanden ettelijke malen te kennen gegeven onder de indruk te zijn van de Amerikaanse President Obama, met name van zijn verbindende kracht. Daarom wil ik u graag wijzen op een aantal initiatieven die de president heeft genomen op het gebied van de kunsten. Zo bezocht hij met zijn vrouw een theatervoorstelling op Broadway, niet omdat hij daarvoor was uitgenodigd en de eregast was, maar vanuit zijn persoonlijke interesse. Ook heeft hij (of wellicht zijn vrouw) een zgn. Poetry Jam georganiseerd in het Witte Huis. Bij deze gelegenheid waren een aantal bekende dichters en schrijvers uitgenodigd om voor te lezen aan een publiek van o.a. studenten.

Hij deed dit om te laten zien hoe belangrijk kunst in het leven is. Of in zijn eigen woorden: We’re here tonight not just to enjoy the works of these artists, but also to highlight the importance of the arts in our life and in our nation — in our nation’s history.  We’re here to celebrate the power of words and music to help us appreciate beauty, but also to understand pain; to inspire us to action, and to spur us on when we start to lose hope; to lift us up out of our daily existence — even if it’s just for a few moments — and return us with hearts that are a little bit bigger and fuller than they were before.

Prachtig gezegd, vindt u ook niet? Zou het daarom niet mooi zijn als u ook een soortgelijk initiatief zou nemen? Want wat voor Amerikanen geldt, geldt natuurlijk net zo goed voor Nederlanders. En zoals u zelf zei: “terug naar de tijd van de VOC”, naar de hoogtijdagen van de Hollandse cultuur, naar de Gouden Eeuw waarin kunstenaars ook actief waren in de politiek (denk aan Rubens en Huygens). Ik begrijp dat u het in deze tijden van economische crisis druk heeft met hele andere zaken maar dat lijkt me júist een reden om eens aandacht aan de kunst te besteden (om uw hart te laten vervullen, om Obama te citeren).

U beschikt natuurlijk over een uitstekende staf om zoiets te organiseren, maar ik doe u hierbij graag een aantal suggesties. De winnaars van zowel de Librisprijs als de Gouden Uil zijn misschien niet helemaal uw smaak maar de laatste winnaar van de AKO literatuurprijs kan u wellicht wel bekoren? Als u niet van Doeschka Meijsing houdt vragen we gewoon Jan Siebelink, winnaar van een aantal jaren geleden. Of misschien liever K. Schippers of Arthur Japin, om in de prijzensfeer te blijven? Een paar dichters moeten toch ook snel gevonden zijn: de dichter des vaderlands mag natuurlijk niet ontbreken en misschien bent u ook wel te porren voor de gedichten van Ilja Leonard Pfeiffer, of houdt u meer van iemand als Tjitske Jansen? Speciaal voor uw dochter (Malia en Sasha waren er ook bij) komt Sjoerd Kuyper iets voorlezen, die vinden de grote mensen ook leuk. En als afsluiting vragen we of Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma een paar fragmenten van Shakespeare komen doen.

Lijkt me fantastisch, zo’n avond. Wat een positieve boodschap zou zoiets overbrengen! Niet alleen aan de gasten maar aan de hele samenleving: “kijk, je kunt op een heleboel verschillende manieren genieten van kunst en dat is belangrijk. Kunst is goed voor je. Kunst is iets positiefs, het verenigt mensen in plaats van ze tegen elkaar op te zetten”. Dat zou een positieve impuls betekenen voor onze maatschappij waarin veel mensen in verwarring lijken te zijn.

Het lijkt me geweldig als u deze handschoen op zou nemen. En als de hierboven genoemde schrijvers u niet aanstaan dan zoeken we gewoon anderen. we hebben er genoeg in Nederland. Wij (van de openbare bibliotheek) helpen u graag op ideeën. In Den Haag of in Capelle of waar u maar wil.

Met vriendelijke groet,

Tenaanval

De bibliotheek als inspiratiebron

PlayArtLoud  Originally uploaded by kfranzman

Ontdekte vandaag de site ArtBabble, volgens henzelf een place where everyone is invited to join an open, ongoing discussion – no art degree required. Een initiatief van het Indianapolis Museum of Art. Voor zover ik kan zien bestaat de site voornamelijk uit video’s van kunstprojecten, het ziet er mooi uit en de zijbalk met achtergrondinformatie maakt het extra leuk.

Ik zag daar een geweldig project: Design by book. Daarin zijn vijf New Yorkse kunstenaars uitgenodigd om zich te laten inspireren door de collectie van de New York Public Library. Het zijn vier filmpjes van elk ongeveer 10 minuten. In het eerste filmpje worden de kunstenaars geïntroduceerd, in het tweede gaan ze naar de bibliotheek, in het derde zie je waardoor de kunstenaars zich hebben laten inspireren en het laatste filmpje toont het eindresultaat. Heel simpel en heel doeltreffend.

De kunstenaars zijn blij met hun nieuwe en onuitputtelijke bron van inspiratie en ook wel lichtelijk verbaasd. Zoals de glaskunstenaar het uitdrukt: “inspiration from not the obvious place were you would find it, going back the analog way”

Lijkt me geweldig om dat ook in Nederland een keer te doen, maar dat zal in een openbare bibliotheek nog wel lastig worden denk ik. De NYPL heeft een geweldige historische collectie, vergelijkbaar met die van de KB bij ons. Al weet ik natuurlijk niet wat voor schatten de bibliotheken van bijvoorbeeld Rotterdam of Amsterdam allemaal in hun magazijnen hebben. Misschien de moeite van het proberen waard. Maar volgens mij hebben ze het bij de KB zo druk met het digitaliseren van allerlei collecties dat ze geen energie meer hebben voor dit soort leuke dingen.

Overigens: Artbabble neemt zijn slogan “play art loud” erg letterlijk, zet het geluid iets zachter voordat je de filmpjes aanklikt want de muziek staat erg hard. Of ik word oud, dat kan ook.

Laser 3.14

Originally uploaded by rotkehlchen

Bij Edwin las ik over zijn voorliefde voor graffiti artiest Banksy. Ik had nog nooit van hem gehoord en vond het wel interessant om iets over hem te lezen. Goh, zo Engels allemaal, dat kennen we hier helemaal niet. Maar vanavond realiseerde ik me opeens dat “we” hier in Amsterdam wel zoiets hebben. Wij hebben Laser 3.14.

Voor mensen die regelmatig door Amsterdam fietsen (of lopen) een heel gewoon verschijnsel, iets dat helemaal bij de stad hoort. Zo gewoon dat ik me het moment niet meer herinner waarop ik hem voor het eerst bewust zag. Zo’n moment waarop je in het voorbijgaan graffiti op een schutting ziet staan en in de lach schiet. Of waarbij je je nog een keer omdraait om te kijken of je het wel goed gelezen hebt. En voordat je doorhebt dat bij deze slogan dezelfde naam staat als bij die andere quotes die je opvielen ben je alweer een paar maanden verder. Die eerste keer moet zeker 10 jaar geleden zijn.

Laser 3.14 schrijft (uit beleefdheid) zijn teksten alleen op tijdelijke muren: op bouwschuttingen, dichtgetimmerde panden en steigerdoek. Zijn Engelstalige teksten zijn soms grappig en soms onbegrijpelijk maar gaan wel altijd ergens over. Zijn identiteit houdt hij geheim, maar hij heeft door de jaren heen wel een aantal interviews gegeven. Die maakten de mythe overigens alleen maar groter omdat hij daarin tegenstrijdige verhalen vertelde.

Zijn fans hebben op Flickr een pool gemaakt van zijn werk, hij heeft een website, een weblog en sinds vorige week donderdag ook een boek. De foto’s in dit boek zijn weer afkomstig van Flickr. Hoezo “user generated content”?

Hij noemt zichzelf dichter, kunstenaar (hij exposeert ook) en striptekenaar. Is het kunst? Ik weet het niet. Ik ga het boek in elk geval niet kopen, ik laat me liever verrassen op straat.

Voor een goed begin van je dag

Hier wordt je toch vrolijk van, zo op de vroege ochtend? 2000 New Yorkers werden er in elk geval wel blij van.

Improv Everywhere doet verborgen theaterperformances, over het algemeen zeer geestig. Het filmpje van de No pants subway ride is ook zeer aan te bevelen.

Met dank aan Culturehacking voor de tip.

Shakespeare teleurstelling

 

 

 

 

Begon ik net te wennen aan dat nieuwe portret van Shakespeare, is het wéér niet goed. Ik las dat er drie jaar lang onderzoek was gedaan naar het portret, maar blijkbaar heeft dat onderzoek zich in een beperkte kring afgespeeld want sinds de eigenaar met zijn claim naar buiten kwam (twee weken geleden) wordt het aangevochten. Het is te mooi, Shakespeare is te rijk gekleed, de inscripties zijn later toegevoegd, hij lijkt te jong en als het echt Shakespeare was zouden er wel meer kopieen van zijn geweest (huh?). Dat soort argumenten.

Het zou geen portret van Shakespeare zijn maar van Sir Thomas Overbury. Kan natuurlijk best. Maar nu is het gewoon weer onderwerp van een kunsthistorisch debat en daaruit komen zelden winnaars tevoorschijn. Jammer, want het was zo’n mooi jongensboekverhaal.

En alsof de teleurstelling nog niet groot genoeg is blijkt er in Canada ook nog iemand te zijn die claimt een portret van Shakespeare te hebben, het zgn. Sanders portret. Dit zou óók tijdens zijn leven geschilderd zijn. Maar dat vind ik zo’n slecht schilderij en het is zo’n slap mannetje dat ik dat plaatje maar niet over neem. Dan maar het traditionele Chandos portret. Van de strijd van de Canadees voor erkenning van zijn schilderij is een documentaire gemaakt. Dus toch een film.