Een wandelbibliotheek?

 

Een mooi voorbeeld van alternatieve lees-bevordering  in Davos en Klosters (Zwitserland) Daar heeft de Openbare bibliotheek een aantal banken langs wandelroutes tot  Lesebank benoemd. Dat houdt in dat er op die banken een kist staat met boeken voor de vermoeide wandelaar. Niet alleen maar ter lering en vermaak maar vanuit diepere bedoelingen, want “actief en regelmatig lezen bevordert tekstbegrip”. In de kisten zitten kinderboeken, romans en materiaal over de regio. Het publiek reageert enthousiast, ook de buitenlandse touristen, al zitten er alleen Duitse boeken in de kisten. Ik heb ook nog een mooi Duits (Zwitsers?) spreekwoord geleerd: Drei tagen nicht gelesen, und das Gespräch wird schal.

Heel kleinschalig (er zijn in totaal 6 kisten), maar erg leuk verzonnen.

 Met dank aan de Lonely Librarian.

Vernieuwing in de Strandbibliotheek

 

Het strand bibliotheek seizoen is in volle gang. Het rare Hollandse zomerweer zorgt voor een wisselende hoeveelheid bezoekers maar de cijfers zijn in elk geval beter dan vorig jaar toen we die hele treurige, natte zomer hadden.

Dit jaar hebben we gefocust op een paar grote activiteiten zodat die alle aandacht krijgen en we er iets spectaculairs van kunnen maken. Uit een brainstormsessie kwamen de volgende drie activiteiten: de Schrijvers aan zee, de Wandelende Verhalenmantels en de Nieuwsgierigmakende kisten.

Bij de schrijvers aan zee krijgt elke strandbibliotheek een schrijver “in residence”, hij komt drie dagen logeren, draait mee in de uitlening en in overleg met de schrijver worden allerlei activiteiten georganiseerd. Vorige week donderdag beten Koos Meinderts en Lydia Rood het spits af en op dit moment zit Ronald Giphart in de strandbibliotheek in Monster en Annejet van der Zijl in Scheveningen. Het weer wilde de afgelopen week niet erg meewerken dus de bezoekersaantallen zijn niet erg spectaculair maar iedereen is enthousiast en over aandacht van de pers hebben we niet te klagen. Ook de schrijvers zijn enthousiast, die houden op ons verzoek een weblog bij. Mijn favoriete verhaal tot nu toe is de brief van Koos Meinderts aan Koningin Wilhelmina.

De Wandelende verhalenmantels zijn ontstaan omdat we merkten dat het succes  van de strandbibliotheek erg afhankelijk is van de locatie: in Katwijk kun je maar op twee plekken vanaf de boulevard het strzand op en bij een van die twee plekken staat de strandbibliotheek. De heilft van alle mensen op het strand heeft de bibliotheek dus gezien, en dajt zie je terug in de bezoekersaantallen.  In het verleden hebben we al eens mensen het strand op gestuurd om te werven maar omdat je er niet mag flyeren en we ook wel graags iets creatievers wilden organiseren kwamen we uit op verhalenvertellers die (met boeken) de mensen op het strand opzoeken. We hebben twee kunstenaars, Moniek Spaans en Nienke Jansen, gevraagd om iets te maken waarmee acteurs op pad zouden kunnen en zij bedachten de verhalenmantels. Er zijn vier mantels gemaakt met de titels Mantel der liefde, Koningsmantel, Van viswijven en zeemeerminnen en de Onzichtbaarheidsmantel. Er zijn ook vier acteurs en elke acteur heeft zijn eigen mantel. In die mantel zitten boeken en verhalen (letterlijk en figuurlijk) waarmee hij op het strand vertelt en voorleest en en passent reclame voor de bibliotheek maakt. Ook hier weer veel enthousiast reacties.

De Nieuwsgierigmakende kisten zijn kisten die de aandacht moeten trekken en een verrassende inhoud hebben. Elke bibliotheek heeft er twee: een voor volwassenen en een voor kinderen.

 

 De foto’s zijn overigens afkomstig van de Strandbibliotheek in Brouwersdam, hier vindt je er nog meer. Bedankt Gerdie…

Antwoord van de Minister-president

Drie weken geleden schreef ik nogal spontaan een open brief aan de Minister-president. Spontaan omdat ik meestal een dag of twee loop te broeden op een stukje en het pas als ik me kwaad genoeg heb gemaakt, van me afschrijf. Maar nu las ik iets en daar ging mijn fantasie zo mee op de loop dat ik er meteen over schreef. De reactie op mijn brief (zowel hier als op Twitter) waren zo enthousiast dat ik de brief heb uitgeprint en met een begeleidend briefje heb opgestuurd naar Den Haag. Vorige week heb ik een antwoord gekregen op mijn brief, maar niet echt een bevredigend antwoord. Dit was mijn begeleidende brief :

Hierbij stuur ik u een papieren afschrift van een open brief aan u zoals ik die gepubliceerd heb op mijn weblog. Dit weblog is gewijd aan bibliotheken, leesbevordering en kunst en in deze brief doe ik een beroep op u om uw betrokkenheid hierbij tot uitdrukking te laten komen. Los van hoe de portefeuilles verdeeld zijn binnen het kabinet want ik weet dat genoemde onderwerpen tot het takenpakket van de minister van OCW behoren.  Ik doe een beroep op u als mens en als symbool voor de Nederlandse samenleving.

 Deze oproep doe ik op persoonlijke titel, maar ik ben er van overtuigd (ook gezien de vele reacties die ik op deze brief krijg) dat alle openbare bibliotheken in Nederland hieraan hun medewerking zouden willen verlenen mocht dat nodig zijn. Op het weblog vindt u in de diverse links in het artikel meer informatie.

Zoals ik in onderstaande brief ook al zeg: het lijkt me geweldig als u de handschoen op zou nemen en het initiatief neemt om een bijeenkomst  in het Catshuis te organiseren met schrijvers en dichters. Ik wil u daar graag bij helpen als u dat nodig mocht vinden.

En dit is het antwoord van de MP:

Hartelijk dank voor uw brief. U vraagt hierin mijn aandacht voor een aan mij gerichte open brief  die u tevens hebt gepubliceerd op uw weblog. U schrijft hierin over de door president Obama georganiseerde “Poetry Jam” en vraagt aan mij of ik een soortgelijke literatuuravond wil organiseren. Ik heb de inhoud van uw schrijven kennisgenomen en kan u meedelen dat ik uw enthousiasme waardeer.

Zoals u echter zelf in uw brief stelt ben als minister-president binnen het kabinet niet de eerstverantwoordelijke voor een dergelijk initiatief. Ik geef u daarom in overweging om uw verzoek te richten aan de minster van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, de heer Plasterk.

Ik dank u evenwel voor de moeite die u hebt genomen mij van uw idee op de hoogte te brengen.

Met vriendelijke groet,

DE MINISTER-PRESIDENT, Minister van Algemene Zaken,

Dat mijn idee niet met open armen ontvangen wordt begrijp ik wel, maar ik vind dit wel zo’n niksige afwijzing. Het lijkt wel of de secretaris die deze brief heeft opgesteld mijn brief niet eens goed gelezen heeft, of in elk geval niet gesnapt heeft wat ik ermee wilde zeggen. Als ze mijn brief serieus genomen hadden waren er volgens mij een aantal reacties mogelijk geweest:

- ik ben het niet met u eens: ik heb een andere opvatting van wat de taak van een Minister-president is en daar hoort leesbevordering niet bij.

- leuk idee maar mijn drukke agenda laat een dergelijk initiatief niet toe

- ik ben het niet met u eens want ik vind leesbevordering niet nodig (geen erg politiek-correct antwoord maar dat was ook wel eens verfrissend geweest)

- leuk idee maar ik ga daar niet over. Ik heb uw brief daarom doorgestuurd naar collega Plasterk.

Een extra bevestiging dat ik niet serieus genomen wordt is de zinsnede  kan u meedelen dat ik uw enthousiasme waardeer. Hij deelt mijn enthousiasme dus niet maar hij waardeert het wel. Vreselijk kleinerend: leuk gedaan meisje, mooie tekening heb jij gemaakt. Aai over het bolletje en weer verder. Bah. Maar mijn brief is binnen de gestelde termijn van drie tot zes weken beantwoord dus het ministerie heeft  keurig voldaan aan de voorschriften om de burger serieus te nemen. Blijkbaar staat in de voorschriften niet dat ook serieus op de inhoud van een brief moet worden ingegaan. Of is mijn vraag zo bizar dat ik in de categorie “niet serieus te nemen” val?

Hij is wel echt ondertekend door Balkenende, dat valt dan weer mee. En die typefout in de eerste alinea zullen we maar wijten aan de post-vakantie stress. Ik ga er tenminste vanuit dat hij VAN de inhoud van mijn brief heeft kennisgenomen…

Bibliotheekvernieuwing vergeet het lezen

 

Dat het niet goed gaat in bibliotheekland is een open deur: minder uitleningen, minder vragen en minder leners. We zijn met zijn allen druk bezig om het tij te keren maar ik vraag me eerlijk gezegd af of we wel op de goede weg zijn.

In zijn Nieuwsbrief Bibliotheekvernieuwing citeert Wim Keizer Hans van Velzen: Sinds de opening van de nieuwe Amsterdamse centrale bibliotheek is het aantal bezoekers verdubbeld, maar is het aantal uitleningen met slechts 30% toegenomen.“Die bezoekers hebben vaak een eigen laptop, maar komen dan toch naar de bibliotheek. Ze vinden het belangrijk om dingen samen te doen.” “De afname van het boekengebruik gaat heel snel.”

In onze vernieuwingsdrang wordt er door bibliotheken steeds meer getwitterd, geblogd en gehyved en de Projectgroep Bibliotheken is druk bezig met het optuigen van “de” digitale bibliotheek. Allemaal reuze belangrijk, dat weet ik wel, maar ik heb toch het gevoel dat we dat doen over de hoofden van onze klanten heen. Hans van Velzen zegt toch duidelijk dat de bezoekers niet komen vanwege de boeken maar omdat ze samen iets willen doen. Moeten we dat dan niet actiever stimuleren? In plaats van weer een retailproject op te starten of een digitale etalage te maken waardoor we de boeken nóg mooier kunnen presenteren en de klanten nóg beter kunnen verleiden.

Moeten we niet veel meer terug naar onze rol als leesbevorderaar en boekenadviseur? Ik las gisteren het requiem voor het boek van Francisco van Jole. Dat klinkt dramatischer dan het is: zijn nogal vage verhaal is terug te brengen tot de constatering dat het papieren boek vervangen zal worden door een digitaal boek maar dat er niet minder gelezen zal worden. En wij als bibliotheek waren toch van het lezen? De vorm van het boek maakt toch niet uit? Natuurlijk wel voor de interne organisatie van de bibliotheek maar het principe blijft hetzelfde. En ik krijg sterk het gevoel dat we dat te veel focussen op de vorm en niet op de inhoud, op het boek en niet op het lezen.

Dit weekend zag in de krant een grote advertentie met als kop Vriendschap in tijden van crisis. Het is een advertentie van een communicatiebureau waarin ze uitleggen dat in deze tijden van economische neergang één ding steeds belangrijker wordt en dat is vertrouwen en vriendschap. Belangrijker dan verleiding. En laat vertrouwen nou net iets zijn waar de bibliotheek goed in is… Waarom richten we ons niet veel directer op onze leners: maken we een bibliotheek waar mensen gestimuleerd worden om over boeken en lezen te praten. Met plekken waar je lekker kunt zitten, waar je mensen kunt ontmoeten die ook van lezen houden en waar mensen werken die verstand van boeken hebben. Dus geen generalisten die overal inzetbaar zijn, maar liefhebbers die met kennis van zaken kunnen adviseren over wat je nog meer kunt lezen als je zo genoten hebt van Tommy Wieringa. Schrijverdezes heeft al regelmatig gedroomd over een plek als deze (hier o.a.) en ik ben er steeds meer van overtuigd dat ze groot gelijk heeft. Ik denk dat we onze toekomst niet moeten beperken tot nog meer digitale toepassingen maar dat we ons ook heel sterk moeten gaan concentreren op het persoonlijke contact met de klant. Gebaseerd op kennis, vertrouwen en persoonlijke aandacht. Ik ga er over nadenken hoe dat er dan uit zou kunnen zien en ik kom er nog eens op terug. Misschien ook een leuk onderwerp voor het curriculum van de nieuwe Library School?  

De truck op de foto is overigens van de Johnson County Library (Kansas VS). Die hebben hun 4 vrachtautootjes een literair aanzien gegeven, mooie achtergrondinformatie op de website, actie eraan gekoppeld en klaar. Over uitstraling gesproken….

Lezen in het park

 

 

 

 

 

 

Prachtig initiatief uit Australië: Book Case, een combinatie van kunst en leesbevordering. Het is een tijdelijke openbare leeszaal bestaande uit twee koffers met daarin materiaal dat je in één bezoekje kan uitlezen: tijdschriften, korte verhalen, gedichten en zo.

Lezers worden aangemoedigd om met elkaar van gedachten te wisselen over wat er gelezen is: in elk boek zit een correspondentiekaart voor commentaar maar liever nog gaan de bezoekers ouderwets het gesprek aan.

De Book Case heeft vorig jaar op een aantal verschillende locaties gestaan, voornamelijk op festivals en de collectie wordt aangepast aan de omgeving. Bij een botanisch festival stonden er boeken over planten in en was er een plantje als versiering en bij een literair festival zat het vol literaire tijdschriften met werk van de deelnemende schrijvers.

Zo simpel en zó leuk! Dit jaar is de Book Case verwerkt in een groter kunstwerk Notes on the Art and Manner of (Dis)arranging One’s Books maar ik vind het origineel leuker.

En niks Openbare bibliotheek erbij, dit is het initiatief van twee kunstenaars. Jammer dat ik niks kan vinden over de reacties van het publiek maar de foto’s zien er erg gezellig uit.

Nog een strandbibliotheek

 

 

 

 

 

Een hoedje in de branding….

Eén keer een minster op bezoek en je haalt meteen de voorpagina van de Telegraaf. Daar kan toch geen CPNB campagne tegenop lijkt me.

Bij de opening van de strandbibliotheek van Wassenaar dook afgelopen vrijdag minister Plasterk op. Hij zei niet zo heel erg veel (behalve dingen als ”goh, wat een gezellige boel hier”) maar wel dat hij een bibliotheek op het strand zo’n goed idee vond “Want als Mohammed niet naar de berg komt breng je de berg gewoon naar Mohammed”. Een waarheid als een koe, maar die had ik nog niet zelf verzonnen.