Boekentrein of vliegveld?

Mooi hoor, dat de Spaanse spoorwegen met behulp van de Catalaanse overheid nu ebooks aanbieden in de trein. Alles om het lezen te bevorderen, dus ik ben vóór.

In 10 spaanse treinen hangen posters met daarop QR-codes waarmee je het eerste hoofdstuk van 40 verschillende boeken kunt downloaden.

Maar ik kan het toch niet laten om een klein kritisch nootje te plaatsen. Want waarom maar één hoofdstuk aanbieden? En wat is de gedachte achter de titelselectie? Die lijkt tamelijk willekeurig: Spaanse auteurs, Amerikaanse maar zo te zien ook de biografie van Steve Jobs. Er wordt samengewerkt met één uitgeverij, dus ik neem aan dat die bepaald heeft welke titels er op die posters staan. Dus eigenlijk is het gewoon reclame voor de uitgever, want als het boek bevalt ga je het vanzelf kopen. Waarom hebben ze daar dan ondersteuning van de Catalaanse overheid bij gekregen?

Mijn middelbare-school-Spaans zegt dat de tekst op de posters geen Spaans is, maar Catalaans. En dan wordt die overheidssteun opeens een stuk geloofwaardiger. Het is gewoon een kwestie van cultuurpolitiek. Promotie van het Catalaans! Werkt beter dan een poster waarop staat: Lees eens een boek in het Catalaans. Wel slim dus, en ook innovatief op zijn eigen manier. Het zijn blijkbaar niet alleen titels in het Catalaans volgens de Digital Reader zitten er ook Spaanse titels bij. Maar toch: vooral goed voor de uitgever.

Ik word zelf eerlijk gezegd een stuk blijer van de actie van de Broward County Library in  Florida. Die bieden op het plaatselijke vliegveld gratis ebooks aan uit het publieke domein. Voor iedereen te downloaden, ook zonder bibliotheek-abonnement, via een QR code op een advertentie-scherm. Waarop ze gratis mogen adverteren van het vliegveld. Kost ze dus ook nog eens geen cent. Maar het heeft de bibliotheek wel internationale aandacht opgeleverd.

Ik broed al een poosje op de vraag hoe ik zoiets zou kunnen doen in de Airport Library. Technisch waarschijnlijk niet zo moeilijk, maar gezien de opdracht en het collectiebeleid van de bibliotheek iets ingewikkelder dan het lijkt. Iemand een idee?

De Zomerbibliotheek

Een superproject!! Een bibliotheek met een theater. Of eigenlijk is het een theatergroep die zijn tribune heeft gecombineerd met een bibliotheek.

Een zomerse bibliotheek in de open lucht, met een bijzondere boekencollectie over kunst, de zomer en het bos, gecatalogiseerd volgens de tijd die je nodig hebt om het werk te lezen. Hij is te vinden in Antwerpen en is gebouwd en wordt bespeeld door Comp.Marius. Het initiatief ligt dus niet bij een bibliotheek maar bij een theatergroep. Dit jaar alweer voor de tweede keer. Blijkbaar heeft het NRC er vorig jaar al over geschreven, ik kwam het vandaag pas tegen op Facebook.

Sommige praktische elementen uit onze strandbibliotheken komen hier ook weer terug, zoals “wat doe je als je een boek niet uit hebt” maar de nadruk ligt hier vooral op de kunst en minder op de ontspanning zoals op het strand. Alhoewel wij in het laatste jaar toch ook wel geprobeerd hebben om er wat meer kunst in te stoppen. Wat een mooie combinatie van theater en boeken is dit. Ik word er jaloers van….

Ze zoeken nog vrijwilligers, zó ver is Antwerpen niet, zal ik het wagen?

Wat leest Halbe Zijlstra?

Naar aanleiding van de column in het NRC waarin gemeld wordt dat het laatste boek dat de nieuwe staatssecretaris van cultuur gelezen heeft van Tom Clancy is, wees Ingmar mij op deze site: What is Stephen Harper Reading? 

De site hoort bij een initiatief van de schrijver Yann Martel (ja, die van Life of Pi). Stephen Harper is de minister-president van Canada en Martell stuurt hem sinds april 2007 elke twee weken een boek. Een door hem gesigneerd boek, met daarbij een brief waarin hij uitlegt waarom hij dit betreffende boek stuurt. Hij begon deze actie omdat hij Harper ooit ontmoette en geen hoogte van hem kon krijgen. Who is this man? What makes him tick? Hij leek niet erg geïnteresseerd in de aanwezige kunstenaars. But he must have moments of stillness. And so this is what I propose to do: not to educate—that would be arrogant, less than that—to make suggestions to his stillness. De titels en de brieven publiceert hij op deze website. Hij is inmiddels toe aan boek 92. De lijst met titels is zeer gevarieerd: Tolstoi, Agatha Christie, Voltaire, Sagan, Shakespeare en Coetzee maar ook De kleine prins en Max en de Maximonsters. Heel interessant om te zien. Martel krijgt heel af en toe een reactie, al is die zelden inhoudelijk, maar hij houdt vol. Er is zelfs een boek uitgegeven met zijn eerste 50 brieven aan Harper.

Zou zoiets ook voor Halbe Zijlstra te maken zijn? Want we kunnen wel misprijzend zeggen dat Clancy geen cultuur is, maar hij leest dus wel. Volgens eigen zeggen is lezen zijn hobby, naast luisteren naar Heavy Metal muziek. Nu is het zaak om hem duidelijk te maken dat lezen meer is dan een hobby: dat lezen je leven verrijkt, dat het je wereld groter kan maken, dat het leerzaam is en soms voor een welkome vlucht uit de werkelijkheid kan zorgen. 

Ik heb al eens een open brief aan de Minister-President geschreven, dus een brief naar de staatssecretaris moet zeker kunnen. Maar alleen een brief is dit keer niet voldoende, juist het actief toesturen van boeken vind ik zo’n mooi gebaar. Ik denk dat leestips van een militante bibliothecaris niet erg serieus genomen worden op het ministerie, daar hoort meer statuur bij. Maar hoe dan? Een schrijver met het kaliber, de toon en de gedrevenheid van Martell zie ik in Nederland niet zo snel. Maar misschien kunnen de gezamelijke openbare bibliotheken een poging wagen? Iets voor het SIOB? Of gewoon als “wilde’” actie? Heeft iemand tips? Qua actie maar ook qua titels?

Het NRC had vorige week al een leeslijst voor Marc Rutte, van onmisbare non-fictie boeken, als branche met leesbevordering zo hoog in het vaandel vind ik dat we een literaire lijst moeten maken. Wat vinden jullie?  Ik coördineer het een en ander graag…

Jongens lezen niet

…. althans, ze lezen een stuk minder dan meisjes. Over hoe dat komt verschillen de meningen maar belangrijker is: hoe verander je dat?

Bij de BBC heeft Gareth Malone onlangs een poging gedaan om daar verandering in te brengen. Malone werd bekend met het tv-programma The Choir waarin hij een onervaren groep jongens in 9 maanden omturnt tot een koor dat aan een internationale competitie meedoet. In het programma Gareth Malone’s Extraordinary School For Boys probeert hij in drie maanden het leesniveau van een groep 11-jarige jongens omhoog te krijgen. Niet omdat hij lezen als zodanig nou zo belangrijk vindt maar omdat hij het verschil in onderwijsniveau tussen jongens en meisjes wil verkleinen. Blijkbaar lopen jongens in Groot-Brittannië gemiddeld zes tot twaalf maanden achter op meisjes.

Zijn methode om de jongens aan het lezen te krijgen heeft onorthodoxe trekjes: hij laat ze elke dag hardlopen of in bomen klimmen zodat ze hun energie kwijt kunnen en hij laat ze een toneelstuk schrijven en uitvoeren om ze bewust te maken van de kracht van taal.   

Helaas heb ik alleen het laatste deel van de serie gezien: het deel waarin helemaal aan het eind (uiteraard) blijkt dat zijn methode vruchten heeft afgeworpen. Het niveau van alle jongens was gestegen: één jongen had zelfs een achterstand van ruim een jaar ingelopen. Het leverde mooie tv op: een soort kruising tussen X-factor en Supernanny: met tranen, drama en ook veel plezier. En betere leerlingen dus want daar ging het om.

Ben benieuwd welke lessen de directie van de school hieruit trekken: zijn de lesmethodes in het nieuwe schooljaar aangepast? En houden de jongens dit positieve gevoel vast of zakken ze gewoon weer terug? En wat voor lessen kunnen hier nog verder uit getrokken worden? Of blijft dit gewoon een leuk tv-programma en verder niks?

Er is wel onderzoek gedaan naar de verschillen in lezen tussen jongens en meisjes, maar ik ken geen praktische maatregelen die naar aanleiding daarvan getroffen zijn. En dat is toch raar eigenlijk. Om te beginnen maar eens een Nederlandse versie van dit programma? 

De afleveringen zijn niet meer terug te kijken via internet, maar er is wel nog een interview met Gareth Malone over het programma. Aardig om een idee te krijgen van zijn manier van praten en zijn aanpak.

Komt de de ereader uit de oude tijd?

Dit weekend weer eens een avondje in de kroeg gezeten om bij te praten met mijn goede vriend Marcel. Halverwege de avond zaten we in chinees restaurant Feng op ons eten te wachten toen Marcel  zijn iPhone weer eens wilde demonstreren: heb je deze app. al gezien?

Marcel ziet zichzelf als kleine zelfstandige, hij heeft een klein organisatiebureau en werkt als lobbyist. Hij vindt mijn werk wel aardig maar in die gesubsidieerde sector van mij weten we natuurlijk niet hoe het er in de echte wereld aan toe gaat. Als ik wel eens probeer uit te leggen wat web 2.0 is of wat Twitter inhoudt laat ie me braaf uitpraten maar echt serieus neemt hij dat allemaal niet. Hij vindt mij een digibeet omdat ik geen Ipod heb en ook geen Iphone, want dat is pas vernieuwing.

Toen hij weer eens zo druk bezig was met zijn supertelefoon vroeg ik of hij al eens aan een ereader had gedacht (want hij leest wel..). Hij had nog nooit van een ereader gehoord en toen ik uitlegde wat dat was kon zijn verbazing niet op. “Waarom zou je nóg een apparaat kopen als je al een telefoon hebt en een laptop? Daar kun je toch alles op lezen wat je wil?” Toen ik probeerde uit te leggen dat je op zo’n e-reader veel beter kunt lezen dan op een laptop vanwege de E-inkt en dat je er ook aantekeningen in kunt maken werd zijn verbazing nog groter.  ”Ja maar, dat is uit de oude tijd! Degene die dat bedacht heeft hangt nog veel te veel aan een papieren boek. Waarom zou je iets digitaals maken dat net zo werkt als een gewoon boek? Dat is toch geen voordeel?”

Ik sputterde nog wat tegen maar Marcel liet zich niet overtuigen. Hij vond dat weer zo’n raar bedenksel van mensen die de vooruitgang niet onder ogen willen zien. Ik op mijn beurt vond Marcel weer zo iemand die aan zijn nieuwe speelgoedje hecht en niet wil zien dat de wereld groter is dan zijn eigen speeltuintje.

Maar zijn verbazing zit nu al twee dagen in mijn hoofd en ik weet niet zo goed wat ik er mee aan moet want hij heeft toch wel een punt vind ik. Ik heb geen ereader en ben ook niet plan om er op korte termijn een te gaan kopen. Daar heb ik geen andere reden voor dan mijn gevoel: “een papieren boek voelt lekkerder”. Maar zou daar ook bij meespelen dat ik het onbewust ook iets onnatuurlijks vond hebben, zo’n digitale versie van iets analoogs? En heeft Marcel nou de vinger op een pijnlijke plek gelegd?

Wat daarbij ook meespeelde was het geweldige stuk van Tyler Cowen dat ik las: Three tweets for the web. Ik ben erg onder de indruk van de manier waarop hij (heel beeldend) uitlegt hoe alle mogelijkheden die het internet biedt onze manier van leven veranderd heeft. Ik weet nog niet precies hoe ik Marcel aan Tyler Cowen kan koppelen, maar dat komt misschien nog wel.

Gelezen

Het is niet mijn gewoonte om op dit blog over boeken te schrijven die ik gelezen heb, dat laat ik liever aan schrijverdezes over. Die leest veel meer dan ik en kan er boeiend over schrijven. Maar ik ben bevangen door een enorme zendingsdrift met betrekking tot dit boek dus ik ga het toch proberen.

P.F. Thomése zat bij mij in het vakje zeer literair:  “ooit nog eens wat van lezen want hij schijnt wel goed te zijn maar dat doe ik wel als ik zin heb in zware kost”. Ik heb hem één keer zien optreden, op Dijkshoorns Weerwoord Live, in Paradiso. Na een aantal flamboyante optredens van Nico en zijn vrienden struikelde Thomése nogal schutterig het toneel op en las met zachte en licht bekakte stem een tamelijk onbegrijpelijk fragment uit zijn nieuwe boek voor. Hij leek opgelucht dat hij na 5 minuten het podium weer mocht verlaten. Nico was oprecht blij en trots dat Thomése aanwezig was en dat vatte ik op als aanbeveling. Maar nog steeds: zwaar, want onbegrijpelijk.

Uiteindelijk is het er dan toch van gekomen en ik ben helemaal bekeerd. Al neem ik aan dat J.Kessels the novel niet representatief is voor Thoméses oeuvre. De NBD annotatie luidt: Twee oudere jongeren toeren in een walm van sigarettenrook en country-muziek van Tilburg naar de rosse buurt van Hamburg om een precair klusje te klaren. Formeel klopt die beschrijving maar hij is wel heel tuttig en daarmee wordt het boek echt tekort gedaan. De achterflap komt meer in de buurt: het krankzinnige verslag van een ongewenste reis van de schrijver P.F. Thomése met zijn beste vriend (en favoriete personage) J. Kessels naar Sankt Pauli, Hamburgs uitgewoonde hoerenbuurt, en weer terug naar Tilburg.

Het boek is door de kritiek welwillend ontvangen, al heb ik het idee dat sommige recensenten niet goed wisten wat ze er nou mee moesten. Wat mij betreft is het boek gedeeltelijk een pastiche. In de eerste hoofdstukken moest ik steeds aan High fidelity van Nick Hornby denken: ook zo’n semivolwassen man die alleen maar over muziek kan praten. Maar al snel schiet Thomése door en gaat het verhaal in de versnelling, over de kop en weer terug. Het is grof en geestig, en héél erg Brabants. Alleen een pastiche schrijven vond de schrijver waarschijnlijk te saai dus er zitten een aantal lagen (of laagjes?) in die ik niet allemaal heb begrepen maar die het wel interessant maken. Hij beweerde dat ik hem goed kende. Shit, ook dat nog. “Van vroeger”, expliceerde hij met de precisie van een schot hagel. Vroeger is een lange tijd, makker, dacht ik bij mezelf. Daarin kon veel voorgoed verloren raken. Meer in ieder geval dan je terug zou willen vinden. Een paar alinea’s verder komt de schrijver erachter dat de man aan de telefoon iemand uit zijn jeugd is wiens vader een snackbar had die Van Vroeger heette. En dat is natuurlijk de grap: want iedereen weet dat snackbars niet Van Vroeger heten, zeker niet in Tilburg. (De Hap of D’n Engel ja, maar niet Van Vroeger) Dus ervaring met Brabanders helpt wel om dit boek op zijn waarde te kunnen schatten lijkt me. Het feit dat die man met die licht bekakte stem hele platte teksten kan produceren maakt het wat mij betreft extra geestig.

Hij goochelt met werkelijkheid en fictie. Zo is de schrijver hoofdpersoon in zijn eigen boek (hij wil zich aan een Duitse hoer voorstellen met de woorden: Ich bin der Autor dieser Scheisse maar bedenkt dan dat zij waarschijnlijk niet in literatuur geïnteresseerd is) en hij reist rond met zijn goede vriend J. Kessels, hoofdpersoon in een eerder boek van hem. Thomése heeft een vriend die Kessels heet en die van muziek houdt maar je mag (voor zijn eigen geestelijke gezondheid) hopen dat hij in het echt minder zwartgallig is dan in dit boek. En de omhooggevallen manager Berend de Bray (die vroeger gewoon Bertje de Braaij heette) woont in Zaltbommel, de plaats waar Thomése volgens zijn eigen biografie een deftige jeugd heeft door gebracht. Die Berend is overigens ook onvergetelijk met zijn managementgebabbel uit een boekje.

Een aanrader voor mensen die bij zinnen als: ”En doet er voor mijn eigen ook maar een kroketje in leggen”  een schok van herkenning krijgen en dan op zijn minst gaan grinniken. En die van de snackbar-scenes uit Draadstaal houden.

Ik heb me inmiddels wat meer verdiept in Thomése en weet dat mijn vooroordeel in het geheel niet klopt dus ik zal mijn leven beteren en me onderdompelen in zijn oeuvre. Jammer dat ik zijn optreden op het Tilburgse Festival van Absurde gemist heb: moet een een hele bijzondere ervaring geweest zijn.

Een wandelbibliotheek?

 

Een mooi voorbeeld van alternatieve lees-bevordering  in Davos en Klosters (Zwitserland) Daar heeft de Openbare bibliotheek een aantal banken langs wandelroutes tot  Lesebank benoemd. Dat houdt in dat er op die banken een kist staat met boeken voor de vermoeide wandelaar. Niet alleen maar ter lering en vermaak maar vanuit diepere bedoelingen, want “actief en regelmatig lezen bevordert tekstbegrip”. In de kisten zitten kinderboeken, romans en materiaal over de regio. Het publiek reageert enthousiast, ook de buitenlandse touristen, al zitten er alleen Duitse boeken in de kisten. Ik heb ook nog een mooi Duits (Zwitsers?) spreekwoord geleerd: Drei tagen nicht gelesen, und das Gespräch wird schal.

Heel kleinschalig (er zijn in totaal 6 kisten), maar erg leuk verzonnen.

 Met dank aan de Lonely Librarian.

Boeken die verboden worden

De laatste week van september is in de Verenigde Staten weer Banned Books Week. Als je het zo opschrijft klinkt het bijna gezellig maar het natuurlijk dramatisch dat zoiets nodig is. In het hele land besteden boekhandels en bibliotheken aandacht aan verboden boeken.

Het verbieden van boeken is in de Verenigde Staten veel “gewoner” dan bij ons. Dan gaat het niet om officiële staatscensuur waarbij een boek van overheidswege verboden wordt maar om scholen of bibliotheken die door ouders of de plaatselijke politiek gedwongen worden om boeken uit de collectie te verwijderen.  Het vervreemdende aan de situatie is dat mensen die proberen boeken te verbannen vinden dat ze goede bedoelingen hebben omdat het vaak gaat om kinderboeken die te moeilijk of te zwaar gevonden worden en waartegen kinderen beschermd moeten worden. Maar een boek verbieden kan nooit de oplossing zijn, ik schreef er al eerder over. 

In mijn tijd bij de bibliobussen heb ik menig discussie met christelijke schooldirecteuren gevoerd over onze collectie en meestal kon ik ze wel overtuigen. In de openbare bibliotheek weren wij geen boeken vanwege de inhoud maar het staat elke ouder of leerkracht vrij om dat op individueel niveau wel te doen.

Het blijft bizar om te zien dat er in Amerika vorig jaar 513 pogingen zijn gedaan om boeken te weren. Van de  Most Chalenged Books uit 2008 ken ik alleen De vliegeraar (ja inderdaad, die staat ook op de lijst), op nummer een staat een prentenboek over pinguïns. 

De website van de ALA biedt erg veel informatie, ze zijn duidelijk erg betrokken bij de actie. Met lekker veel verschillende titellijsten (we blijven bibliothecarissen..), gerangschikt op jaar (diverse jaren) of op auteur en zelfs aparte lijsten voor “authors of color”. Er is ook een lijst van klassiekers die verboden zijn en daar heb ik vol verbijstering naar zitten kijken. Want dat sommige boeken in een ver verleden misschien minder lekker lagen en dus geweerd werden snap ik nog wel maar dat Slaughterhouse Five van Vonnegut in 1996 van een leeslijst wordt gehaald omdat het te gewelddadig zou zijn is toch wel bizar (voor degenen die het niet gelezen hebben: het gaat over het bombardement op Dresden tijdens WO 2). En dat  Lord of the Rings in 2001 bij een kerk verbrand (!!) wordt omdat het satanisch zou zijn is helemaal verbijsterend.

Voor het geval je denkt dat zoiets alleen voorkomt in achtergebleven gebieden in het wilde westen is er een mooie googlemap gemaakt die het tegendeel bewijst.  Land of the free, yeah right.

Bibliotheekvernieuwing vergeet het lezen

Dat het niet goed gaat in bibliotheekland is een open deur: minder uitleningen, minder vragen en minder leners. We zijn met zijn allen druk bezig om het tij te keren maar ik vraag me eerlijk gezegd af of we wel op de goede weg zijn.

In zijn Nieuwsbrief Bibliotheekvernieuwing citeert Wim Keizer Hans van Velzen: Sinds de opening van de nieuwe Amsterdamse centrale bibliotheek is het aantal bezoekers verdubbeld, maar is het aantal uitleningen met slechts 30% toegenomen.“Die bezoekers hebben vaak een eigen laptop, maar komen dan toch naar de bibliotheek. Ze vinden het belangrijk om dingen samen te doen.” “De afname van het boekengebruik gaat heel snel.”

In onze vernieuwingsdrang wordt er door bibliotheken steeds meer getwitterd, geblogd en gehyved en de Projectgroep Bibliotheken is druk bezig met het optuigen van “de” digitale bibliotheek. Allemaal reuze belangrijk, dat weet ik wel, maar ik heb toch het gevoel dat we dat doen over de hoofden van onze klanten heen. Hans van Velzen zegt toch duidelijk dat de bezoekers niet komen vanwege de boeken maar omdat ze samen iets willen doen. Moeten we dat dan niet actiever stimuleren? In plaats van weer een retailproject op te starten of een digitale etalage te maken waardoor we de boeken nóg mooier kunnen presenteren en de klanten nóg beter kunnen verleiden.

Moeten we niet veel meer terug naar onze rol als leesbevorderaar en boekenadviseur? Ik las gisteren het requiem voor het boek van Francisco van Jole. Dat klinkt dramatischer dan het is: zijn nogal vage verhaal is terug te brengen tot de constatering dat het papieren boek vervangen zal worden door een digitaal boek maar dat er niet minder gelezen zal worden. En wij als bibliotheek waren toch van het lezen? De vorm van het boek maakt toch niet uit? Natuurlijk wel voor de interne organisatie van de bibliotheek maar het principe blijft hetzelfde. En ik krijg sterk het gevoel dat we dat te veel focussen op de vorm en niet op de inhoud, op het boek en niet op het lezen.

Dit weekend zag in de krant een grote advertentie met als kop Vriendschap in tijden van crisis. Het is een advertentie van een communicatiebureau waarin ze uitleggen dat in deze tijden van economische neergang één ding steeds belangrijker wordt en dat is vertrouwen en vriendschap. Belangrijker dan verleiding. En laat vertrouwen nou net iets zijn waar de bibliotheek goed in is… Waarom richten we ons niet veel directer op onze leners: maken we een bibliotheek waar mensen gestimuleerd worden om over boeken en lezen te praten. Met plekken waar je lekker kunt zitten, waar je mensen kunt ontmoeten die ook van lezen houden en waar mensen werken die verstand van boeken hebben. Dus geen generalisten die overal inzetbaar zijn, maar liefhebbers die met kennis van zaken kunnen adviseren over wat je nog meer kunt lezen als je zo genoten hebt van Tommy Wieringa. Schrijverdezes heeft al regelmatig gedroomd over een plek als deze (hier o.a.) en ik ben er steeds meer van overtuigd dat ze groot gelijk heeft. Ik denk dat we onze toekomst niet moeten beperken tot nog meer digitale toepassingen maar dat we ons ook heel sterk moeten gaan concentreren op het persoonlijke contact met de klant. Gebaseerd op kennis, vertrouwen en persoonlijke aandacht. Ik ga er over nadenken hoe dat er dan uit zou kunnen zien en ik kom er nog eens op terug. Misschien ook een leuk onderwerp voor het curriculum van de nieuwe Library School?  

De truck op de foto is overigens van de Johnson County Library (Kansas VS). Die hebben hun 4 vrachtautootjes een literair aanzien gegeven, mooie achtergrondinformatie op de website, actie eraan gekoppeld en klaar. Over uitstraling gesproken….

Mijn keuze uit de wereldliteratuur

Naar aanleiding van mijn post over de Boek meme rondom de BBC boekenlijst onstond er op het blog van Festina Lente een discussie over de betreffende lijst. Want er stonden (uiteraard?) geen Nederlandse titels op de lijst en in de discussie werden ook andere lijsten aangedragen die beter of representatiever zouden zijn. Maar op al die andere lijsten viel ook het nodige aan te merken dus vroeg ik me af of het niet leuk zou zijn om zelf zo’n lijst te maken. Gewoon al die lijsten naast elkaar leggen, in elkaar schuiven en dan flink wat wieden. Klonk simpel maar ook als een gigantische klus. Misschien later nog eens, als ik tijd had.

Maar wat een toeval: de dag nadat ik het voorstelde maakte ik mijn ongelukkige smak en kreeg ik opeens ontzettend veel tijd. Het heeft even geduurd maar hier is dan mijn keuze uit de verzamelde wereldliteratuur. Ik heb nog steeds niet het gevoel dat dit de ultieme lijst is maar ik heb besloten dat ik hem los moet laten, dus hier komt ie:

1  Emma – Jane Austen  

2  De Bijbel

3  Woeste hoogten – Emily Bronte

4  David Copperfield – Charles Dickens

5  Misdaad en straf – Fjodor Dostojewski

6  Alice in Wonderland -Lewis Carroll

7  De vanger in het graan – J.D. Salinger

8  Anna Karenina – L. N. Tolstoj

9  Winnie de Poeh – A.A. Milne

10 De boerderij der dieren - George Orwell

11 Honderd jaar eenzaamheid – Gabriel Garcia Marquez

12 Heer der vliegen – William Golding

13 Heerlijke nieuwe wereld – Aldous Huxley

14 Moby Dick – Herman Melville 

15 Ulysses – James Joyce

16 Madame Bovary – Gustave Flaubert

17 Hart der duisternis – Joseph Conrad

18 Ilias & Odyssee – Homerus 

19 Hamlet – William Shakespeare

20 Op zoek naar de verloren tijd – Marcel Proust 

21 Decamerone – Giovanni Boccaccio

22 Medea – Euripides 

23 Max Havelaar – Multatuli

24 Don Quichot van La Mancha – Miguel de Cervantes

25 Reis naar het einde van de nacht – Louis-Ferdinand Céline

26 De kleine prins – Antoine De Saint-Exupery

27 Gijsbrecht – Joost van de Vondel

28 Faust – Johann Wolfgang Goethe 

29 De pest – Albert Camus

30 De gedaanteverwisseling – Franz Kafka

31 Graaf van Monte Cristo – Alexandre Dumas

32 De kersentuin – Anton Tsjechov

33 Lijmen / Het been – Wilem Elsschot

34 Sprookjes – Hans Christiaan Andersen

35 Het Martyrium – Elias Canetti 

36 De goddelijke komedie – Dante Alighieri

37 Fabels van Aesopus

38 De avonden – Gerard Reve

39 Dode zielen – N.V. Gogol

40 Van den Vos Reynaerde

41 Robinson Crusoë – Daniel Defoe

42 Het verdriet van België – Hugo Claus 

43 De uitvreter / Titaantjes / Dichtertje – Nescio

44 Beminde – Toni Morrison 

45 Dracula – Bram Stoker

46 Lolita – Vladimir Nabokov

47 Historiën - Herodotus

48 Catch 22 – Joseph Heller

49 Rebecca – Daphne Du Maurier

50 De grote Gatsby – F Scott Fitzgerald

51 Oblomov – I.A. Gontsjarov

52 De avonturen van Sherlock Holmes – Sir Arthur Conan Doyle

53 Spaar de spotvogels – Harper Lee

54 Gevaarlijke liefde – Choderlos de Laclos

55 Kees de jongen – Theo Thijssen

56 Tijl Uilenspiegel

57 De stille kracht – Louis Couperus

58 Les misérables – Victor Hugo

59 Blokken / Knorrende beesten / Bint – F. Bordewijk

60 Gullivers reizen – Jonathan Swift

61 Pluk van de Petteflet – Annie M.G. Schmidt

62 De kelner en de levenden – Simon Vestdijk

63 Het portret van Dorian Gray – Oscar Wilde

64 Het achterhuis – Anne Frank

65 Van de koele meren des doods – Frederik van Eeden

66 Een nagelaten bekentenis – Marcellus Emants

67 Lady Chatterly’s minnaar – D.H. Lawrence

68 De druiven der gramschap – John Steinbeck

69 De Toverberg – Thomas Mann

70 De aanslag – Harry Mulisch

71 Dokter Zjivago – Boris Pasternak

72 Terug naar Oegstgeest – Jan Wolkers

73 Naar de vuurtoren – Virginia Woolf

74 Voor wie de klok luidt – Ernest Hemingway

75 De donkere kamer van Damocles – Willem Frederik Hermans 

76 Terugkeer naar Brideshead  – Evelyn Waugh 

77 Onderweg – Jack Kerouac

78 Camera Obscura – Hildebrand

79 Het rood en het zwart – Stendhal

80 Verhalen – Guy de Maupassant

81 Het bureau – J.J. Voskuil

82 Slachthuis vijf – Kurt Vonnegut

83 Alle mensen zijn sterfelijk – Simone de Beauvoir

84 Pippi Langkous – Astrid Lindgren

85 De duivelsverzen – Salman Rushdie

86 De wereld volgens Garp – John Irving

87 Frankenstein – Mary Shelley

88 Germinal – Emile Zola

89 Effi Briest – Theodor Fontane

90 Huckleberry Finn  - Mark Twain

91 Een kamer met uitzicht – E.M. Forster

92 In ongenade - J.M. Coetzee  

93 Breakfast at Tiffany’s – Truman Capote

94 Pygmalion – Bernard Shaw

95 De blikken trommel / Günther Grass 

96  De tijgerkat / G. Tomasi di Lampedusa

97 Schaaknovelle / Stefan Zweig 

98 American psycho – Brett Easton Ellis

99 Carmen – Prosper Merimée

100 Symposion – Plato

Verantwoording: het startpunt was de BBC lijst, die heb ik vergeleken met de lijsten van Sargasso en Perpetua zoals die in het blog van Festina werden genoemd en met de lijst die Leon op zijn blog presenteert. Verdere aanvulling heb ik gevonden bij de de Penguin classics en de Salamander klassiekers en bij mijn eigen smaak natuurlijk. De eerste 17 titels van de lijst zijn titels die in meer dan twee lijsten tegelijk voorkwamen, die leken me onaantastbaar. Verder heb ik een paar criteria gehanteerd:

- alleen proza, geen poëzie of essays, wel toneelstukken

- elke schrijver mag er maar één keer opstaan

- niet alleen literaire kwaliteiten tellen, ook het bredere cultureel-maatschappelijke verband telt mee

Nogmaals, deze lijst heeft geen enkele pretentie en er is over veel dingen te discussiëren. Ik heb zelf ook lang getwijfeld of ik nou bv. De stille kracht moest kiezen of Eline Vere, of Oliver Twist of een Christmas Carol. Sommige koos ik heel bewust, soms was de keuze willekeurig. En bij de allerlaatste controle (schrijf ik alle namen wel goed?) vielen er toch nog een paar titels af. Ik hoor graag wat er ontbreekt (mag alleen als je aangeeft wat er dan af moet) of waar ik een verkeerde keuze heb gemaakt.

Update 27/7: -Op advies van Festina Lente is Julius Caesar vervangen door Herodotus en omdat volgens haar Symposion van Plato er in moest heb ik Jan Cremer het veld laten ruimen. 

-Léon wees me er op dat Frederik van Eeden twee keer in de lijst stond dus moest de Kleine Johannes plaats maken voor De tijgerkat van Lampedusa.

-Op aandringen van Schrijverdezes heeft Coetzee een plekje in de lijst gekregen, dat ging ten koste van Raymond Chandler.