Hoe is het eigenlijk afgelopen met de strandbibliotheken?

 Twee jaar geleden was ik formeel voor het laatst betrokken bij de strandbibliotheken, toen stopte de subsidie vanuit de provincie Zuid-Holland en was mijn rol als projectleider uitgespeeld. Maar omdat ‘t toch een beetje mijn kindjes waren heb ik ze van een afstandje wel steeds in de gaten gehouden.

Nu ik in de Bollenstreek werk is die afstand weer wat kleiner, want wij hebben onze eigen strandbibliotheek in Noordwijk. En om het overzicht van hoe het met de strandbibliotheken gaat daar maar te beginnen: vorig jaar kregen we nog subsidie van de gemeente omdat die het zo’n mooi project vond, maar dit jaar helaas niet meer. Dat zou het einde van de strandbibliotheek zijn geweest, ware het niet dat we benaderd werden door een strandtenthouder met de vraag of hij de bibliotheek geen onderdak kon bieden. In ruil voor het lenen van onze collectie betaalt het Strandpaviljoen de kosten van een activiteit van ons op het strand. Onze oude buurman op het strand heeft (op verzoek) ook een kastje met boeken gekregen, want de dames van die strandtent misten ons wel zeiden ze.

In Den Haag hebben ze een soortgelijke constructie gemaakt: daar is de strand-bibliotheek ondergebracht in het Atlantic Hotel op de boulevard in Kijkduin. Een gedeelte van de collectie staat in de bar en een ander deel staat buiten op het terras.

In Wassenaar heeft de bibliotheek dit jaar voor de tweede keer samengewerkt met Dol-fijn kinderopvang die tijdens de zomervakantie Kids-Beach-Club Dol-Fijn Aan Zee organiseerde. Een boekje lezen gecombineerd met knutselen of kinderyoga.

De strandbibliotheek in Katwijk heeft wel een eigen gebouwtje: in het DunaAtelier op het strand is bij de bouw al ruimte vrijgehouden voor de bibliotheek. De toekomst van de Katwijkse strandbibliotheek lijkt daarmee verzekerd.

In IJmuiden hebben ze van begin af aan een spectaculaire houten woonwagen gebruikt als strandbieb en die heeft dit jaar ook weer op het strand gestaan. In dit filmpje zie je niet alleen hoe leuk die wagen was maar wordt ook nog eens goed uitgelegd waarom het zo belangrijk is dat kinderen tijdens de zomervakantie blijven lezen.

En ook in Makkum was er dit jaar weer een strandbibliotheek. Deze Friese strandbibliotheek heeft altijd een bijzondere positie ingenomen tussen alle Hollandse bibliotheken maar Makkum doet nog vrolijk mee.

Dit jaar waren er dus 6 strandbibliotheken in Nederland. In 2008 (het hoogtij-jaar) waren dat er 14. Niet eens zo’n slechte score vind ik, vooral als je ziet wat de strandbibliotheken verder nog hebben opgeleverd: veel positieve publiciteit, verbetering van het imago binnen de gemeente en ruimte om te experimenteren. En niet onbelangrijk: de strandbibliotheek was de aanleiding voor het ontstaan van de Airport Library en de Bibliotheek op het station. De aanleiding en het breekijzer, want in alle gesprekken die we voerden met externe partijen verwezen we naar de strandbibliotheek om te bewijzen dat we zoiets geks echt wel konden organiseren.

De meeste strandbibliotheken zijn alweer dicht, ze waren open in juli en augustus: tijdens de schoolvakantie. In Noordwijk en Kijkduin blijven ze nog even open, want de horeca die als huisbaas fungeert is ook nog open. Het is een bedroevend slecht strandseizoen geweest dus het gebruik van de bibliotheken zal wel navenant zijn. Ben blij dat ik dit jaar geen evaluatie voor de provincie hoef te schrijven….

De strandbibliotheek krijgt internationale aandacht!

Het nieuwste nummer van het OCLC magazine Next Space is een themanummer over Outreach. Over hoe bibliotheken op een nieuwe manier hun klanten opzoeken. Als voorbeelden wordt naast de bibliotheek van de Universiteit van Santa Barbara en de openbare bibliotheek van Johnson County, Kansas (van die mooie literaire vrachtwagens) de strandbibliotheek genoemd.

Wat zeg ik: genoemd? Beschreven! Enigszins verbaasd zelfs. Deze zomer heb ik een vrolijke mailwisseling gehad met de hoofdredacteur van het blad en dit is dus het resultaat. Ik vind het erg leuk, zit te glimmen van trots achter mijn pc…

Het artikel staat overigens in zijn geheel online, met zelfs meer foto’s dan in de papieren versie.

Vernieuwing in de Strandbibliotheek

 

Het strand bibliotheek seizoen is in volle gang. Het rare Hollandse zomerweer zorgt voor een wisselende hoeveelheid bezoekers maar de cijfers zijn in elk geval beter dan vorig jaar toen we die hele treurige, natte zomer hadden.

Dit jaar hebben we gefocust op een paar grote activiteiten zodat die alle aandacht krijgen en we er iets spectaculairs van kunnen maken. Uit een brainstormsessie kwamen de volgende drie activiteiten: de Schrijvers aan zee, de Wandelende Verhalenmantels en de Nieuwsgierigmakende kisten.

Bij de schrijvers aan zee krijgt elke strandbibliotheek een schrijver “in residence”, hij komt drie dagen logeren, draait mee in de uitlening en in overleg met de schrijver worden allerlei activiteiten georganiseerd. Vorige week donderdag beten Koos Meinderts en Lydia Rood het spits af en op dit moment zit Ronald Giphart in de strandbibliotheek in Monster en Annejet van der Zijl in Scheveningen. Het weer wilde de afgelopen week niet erg meewerken dus de bezoekersaantallen zijn niet erg spectaculair maar iedereen is enthousiast en over aandacht van de pers hebben we niet te klagen. Ook de schrijvers zijn enthousiast, die houden op ons verzoek een weblog bij. Mijn favoriete verhaal tot nu toe is de brief van Koos Meinderts aan Koningin Wilhelmina.

De Wandelende verhalenmantels zijn ontstaan omdat we merkten dat het succes  van de strandbibliotheek erg afhankelijk is van de locatie: in Katwijk kun je maar op twee plekken vanaf de boulevard het strzand op en bij een van die twee plekken staat de strandbibliotheek. De heilft van alle mensen op het strand heeft de bibliotheek dus gezien, en dajt zie je terug in de bezoekersaantallen.  In het verleden hebben we al eens mensen het strand op gestuurd om te werven maar omdat je er niet mag flyeren en we ook wel graags iets creatievers wilden organiseren kwamen we uit op verhalenvertellers die (met boeken) de mensen op het strand opzoeken. We hebben twee kunstenaars, Moniek Spaans en Nienke Jansen, gevraagd om iets te maken waarmee acteurs op pad zouden kunnen en zij bedachten de verhalenmantels. Er zijn vier mantels gemaakt met de titels Mantel der liefde, Koningsmantel, Van viswijven en zeemeerminnen en de Onzichtbaarheidsmantel. Er zijn ook vier acteurs en elke acteur heeft zijn eigen mantel. In die mantel zitten boeken en verhalen (letterlijk en figuurlijk) waarmee hij op het strand vertelt en voorleest en en passent reclame voor de bibliotheek maakt. Ook hier weer veel enthousiast reacties.

De Nieuwsgierigmakende kisten zijn kisten die de aandacht moeten trekken en een verrassende inhoud hebben. Elke bibliotheek heeft er twee: een voor volwassenen en een voor kinderen.

 

 De foto’s zijn overigens afkomstig van de Strandbibliotheek in Brouwersdam, hier vindt je er nog meer. Bedankt Gerdie…

Het strandbibliotheekseizoen is weer geopend

Afgelopen vrijdag (3 juli) is met de opening van de Strandbibliotheek in Hoek van Holland het strandbibliotheekseizoen weer geopend. De voorzitter van de deelgemeente verrichtte de openingshandeling na een paar officiële toespraakjes. Niet teveel en niet te officieel want dat past niet bij het karakter van de strandbibliotheek. Op de foto zie je de gedeputeerde van Zuid-Holland met in zijn hand het boekje Op blote voeten naar de bieb. Dat boek gaf hij aan de stadsdeelvoorzitter (naast hem) en daarmee droeg hij de verantwoordelijkheid symbolisch over van de provincie naar de gemeente. Dit jaar is het namelijk het laatste jaar dat de Provincie Zuid-Holland de strandbibliotheken subsidieert en daarmee is het ook het laatste jaar dat ProBiblio de coördinatie heeft. Heel logisch en begrijpelijk maar wel jammer want het is een heel leuk project. Iedereen wordt er vrolijk van en dat is altijd prettig.

In de afgelopen jaren hebben we niet alleen boeken uitgeleend maar ook  een heleboel activiteiten georganiseerd: variërend van piratenspellen en workshops over de zee tot yogalessen en gedichtenwedstrijden. Daarnaast hebben we  ook met een aantal dingen geëxperimenteerd op het strand: het uitlenen van (voorgeprogrammeerde) IPods, luisterstoelen, het uitlenen van E-books en Wii-feesten op het strand. Dit jaar hebben we een paar nieuwe, cultureel literaire activiteiten bedacht zoals de Wandelende verhalenmantels (acteurs die in speciaal ontworpen literaire mantels op het strand verhalen vertellen en improviseren), Schrijvers aan zee (elke strandbibliotheek krijgt drie dagen lang een schrijver in residence) en de Schatkisten (die zijn een verrassing).

Ik kom er binnenkort op deze plaats op terug.

Op blote voeten naar de bieb

 

 

 

 

 Het strand-bibliotheek-seizoen werd afgelopen dinsdag geopend met de presentatie van het boek Op blote voeten naar de bieb. In een strandtent in Zandvoort werd het boek over vier jaar ervaringen met strandbibliotheken overhandigd aan de wethouder van Zandvoort. Bij het boek is ook een USB-stick gemaakt voor alle deelnemende bibliotheken met daarop alle gegevens die ze nodig hebben om het volgend jaar zelf te doen.

Het is een mooi boek geworden met foto’s van alle 15 strandbibliotheken die er vorig jaar waren (inclusief Makkum) en interviews met betrokkenen: o.a. met de filiaalchef van de Albert Heijn uit Egmond die de plaatselijke strandbibliotheek sponsorde.

Het feestje bij de boekpresentatie was een groot succes, daarbij werden we wel geholpen door het fantastische weer. Stralend zonnetje, het strand, vrolijke collega’s en geweldige hapjes. Iedereen kreeg weer zin in het nieuwe seizoen.

De provincie Zuid-Holland subsidieert de strandbibliotheken dit jaar voor het laatst, Noord-Holland doet het dit jaar al niet meer. Jammer, maar wel begrijpelijk want de subsidie kwam uit het vernieuwingsgeld van de provincie en na 5 jaar kun je niet meer met goed fatsoen volhouden dat het nog steeds vernieuwend is. Er wordt vanuit het vak nog steeds kritisch naar de Strandbibliotheken gekeken maar als ik zie wat het heeft opgeleverd aan goodwill bij het publiek en de politiek en wat het teweeg heeft gebracht in de contacten en de mentaliteit van bibliotheekmedewerkers ben ik er nog steeds heel tevreden over.

Op 3 juli a.s. wordt de Strandbibliotheek voor de laatste keer geopend door de gedeputeerde. We zijn druk bezig met de voorbereidingen, dit laatste seizoen komen we met een paar hele bijzondere projecten, daarover de komende maanden meer. Nu eerst hopen op een mooie zomer.

Wat de mensen willen

Gisteravond kwam ik al zappend twee keer in een tv-gesprek terecht over “wat de mensen willen”. Eerst bij Netwerk dat een portret had gemaakt over André Rieu (ik vraag me af of er nog iets nieuws te vertellen is over iemand die zoveel real life soaps heeft gemaakt over zijn eigen werk maar dat terzijde) en daarna in het nieuwe tv-programma van Raoul Heertje.

André Rieu zei over zichzelf dat hij precies wist wat de mensen willen en Raoul Heertje riep enigszins wanhopig uit dat hij geen idee had wat de mensen willen maar dat hij een programma wilde maken dat hij zelf leuk vond. En dat ie maar hoopte dat andere mensen dat ook leuk vonden.

Dat laatste klinkt heel sympathiek maar toch kriebelt dat een beetje. Waarom maakt ie dat programma dan? Volgens mij zijn er maar een paar redenen om met je kop op tv te gaan: je wil amuseren of je hebt iets te vertellen. Als je wil amuseren moet je enigszins weten waarmee je je publiek kunt amuseren en dat wil hij blijkbaar niet. Als je iets te vertellen hebt (als je wil evangeliseren) hoef je niet te weten wat de mensen leuk vinden, dan moet je je verhaal zo duidelijk mogelijk vertellen. Als ie dat wil, waarom zegt ie dat dan niet? 

Het knappe van André Rieu is dat hij precies weet wat de mensen leuk vinden en dat hij dat zelf ook heel erg leuk vindt. Waarschijnlijk luistert hij thuis ook wel eens naar heel andere muziek, maar hij vindt het volgens mij echt geweldig om voor zo’n vol stadion wéér een wals in te zetten. En dat  zorgt voor zijn succes. Hij vindt die pastelkleurige jurken van die dames in zijn orkest écht prachtig, en die dames vinden dat zelf waarschijnlijk ook. Nou ja, misschien niet prachtig, maar ze hebben er in elk geval geen hekel aan. Rieu zorgt heel goed voor zijn medewerkers, de orkestleden werken graag voor hem. En dat is slim want Rieu realiseert zich dat hij zonder zijn orkest veel minder succes zou hebben.

Hebben de bibliotheken een André Rieu? Dat wil zeggen iemand die weet wat de mensen willen? Wij hebben een rapport. Maar dat zegt hoe mensen zich gedragen: waar ze hun kleren kopen en wat ze lenen in de bibliotheek. Dat is niet hetzelfde als wat ze willen. Misschien zouden ze ook nog wel hele andere dingen in de bibliotheek doen als dat mogelijk was. Dat los je volgens mij niet op door marktonderzoek te doen want dan vraag je naar de bekende weg. Ik weet zeker dat als André Rieu aan de bezoekers van zijn concerten zou hebben gevraagd wat ze volgend jaar zouden willen, dat er dan niemand zou hebben geantwoord dat ze graag een kopie van Schönbrunn zouden willen zien. Rieu heeft dat zelf bedacht, gebouwd en er de wereld mee veroverd.

Dat mis ik in onze branche: een beetje visionair denken. En als er een initiatief genomen wordt om eens buiten de gebaande paden te gaan dan is er meteen zoveel gezeur en kinnesinne. Dat ik de Strandbibliotheek na 4 jaar nog steeds moet verdedigen tegenover vakgenoten stemt me wel eens treurig. Vooral omdat (bijna) alle niet-vakgenoten die ik hier over spreek enthousiast zijn, ook als ze hem niet kennen. Wij  blijven toch een beetje experimenteren op de vierkante centimeter: een nieuw collectiebeleid, een andere presentatie, een nieuwe inrichting. Waarmee ik niks negatiefs wil zeggen over deze initiatieven, je moet ergens beginnen en dit zijn mooie stappen in de goede richting. Maar het zijn zulke kleine stapjes. Ik zou zo graag eens iets groots en meeslepends doen: Schönbrunn bouwen!  

Maar dan had ik waarschijnlijk een ander vak moeten kiezen. Bibliothecarissen zijn niet zo avontuurlijk. Want het is natuurlijk wel belastinggeld waar we mee te maken hebben en dat moet goed besteed worden. Dat weet ik wel. Maar ik blijf toch stiekem hopen op iets visionairs….

Nog een strandbibliotheek

 

 

 

 

 

Een hoedje in de branding….

Eén keer een minster op bezoek en je haalt meteen de voorpagina van de Telegraaf. Daar kan toch geen CPNB campagne tegenop lijkt me.

Bij de opening van de strandbibliotheek van Wassenaar dook afgelopen vrijdag minister Plasterk op. Hij zei niet zo heel erg veel (behalve dingen als ”goh, wat een gezellige boel hier”) maar wel dat hij een bibliotheek op het strand zo’n goed idee vond “Want als Mohammed niet naar de berg komt breng je de berg gewoon naar Mohammed”. Een waarheid als een koe, maar die had ik nog niet zelf verzonnen.

Nog heel wat werk te doen

Vorige week vrijdag is het seizoen voor de strandbibliotheken in Noord-Holland begonnen; NOS Headlines maakte een filmpje in Zandvoort ter gelegenheid van de opening.

Er valt nog veel werk te verrichten ben ik bang. Niet alleen op het strand…..

Vanmiddag worden de Zuid-Hollandse strandbibliotheken geopend, hoera!